မစၥရန္ဟီးလီနဲ့ မစၥတာဘန္ကီမြန္တို႔ သိထားဖို႔က ျဖစ္ေနတဲ့ျပႆ နာဟာ ရခိုင္တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးမ်ားနဲ႔ ဘဂၤါလီ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားၾကားက ျပႆ နာ မဟုတ္ပါခင္ဗ်ာ။
Written by : ေနထြန္းႏိုင္
(၁)
ကမၻာ့ ကုလသမဂၢရဲ႕ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ေရာက္ခဲ့ျပီးတိုင္း"ဘဂၤါလီ႐ိုဟင္ဂ်ာ" ျပႆ နာကို အျမဲ မီးထိုးေပးပါတယ္။ သူတို႔ ေျခလွမ္းေတြကို ေစာင့္ၾကည့္ဖန္ မ်ားလာတဲ့အခါ သူတို႔ရဲ႕ ေျပာဆို၊ လုပ္ကိုင္မႈေတြက ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ လုပ္ေနတယ္လို႔ ယူဆစရာ ျဖစ္လာပါတယ္။
ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏိုဝင္ဘာက ေနျပည္ေတာ္မွာ လုပ္တဲ့ အာဆီယံ ထိပ္သီး ေဆြးေႏြးပြဲကို ကုလသမဂၢ အေထြေထြ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ မစၥတာ ဘန္ကီမြန္ တက္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စိုးရိမ္စရာ၊ သတိေပးစရာေတြ အမ်ားၾကီး ရွိတဲ့အထဲက ဘဂၤါလီကိစၥကို မီးထိုးျပီး ျပန္သြားပါတယ္။
ဒီဇင္ဘာ ေနာက္ဆံုးပတ္မွာ ဘဂၤါလီေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကုလသမဂၢရဲ႕ တိုက္တြန္းခ်က္ ထြက္လာပါတယ္။ တစ္ဖက္သတ္ ဆန္လြန္းတဲ့ တိုက္တြန္းခ်က္ပါ။
၂ဝ၁၅ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီမွာ ကုလသမဂၢရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး အထူး ကိုယ္စားလွယ္ မစၥရန္ဟီးလီ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ဒုတိယအႀကိမ္ ေရာက္ပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ဇူလိုင္မွာ ပထမဆံုး လာခဲ့ဖူးပါတယ္။ ဇန္နဝါရီ ၇ ရက္ကေန ၁၆ ရက္အထိ ၾကာျမင့္တဲ့ မစၥရန္ဟီးလီရဲ႕ ခရီးစဥ္ အဆံုးသတ္မွာလည္း ဘဂၤါလီ ကိစၥကိုပဲ မီးေမႊးပါတယ္။
ဇန္နဝါရီ ၁၆ ရက္၊ သူ မျပန္ခင္ လုပ္ခဲ့တဲ့ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲမွာ ခရီးစဥ္အတြက္ သတင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္ကို သူကိုယ္တိုင္ ဖတ္ျပခဲ့ပါတယ္။ ထုတ္ျပန္ခ်က္ရဲ႕ သံုးပံုတစ္ပံု နီးပါးက ရခိုင္ျပည္နယ္ အေျခအေနနဲ႔ ဘဂၤါလီ အေရးပဲ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕ ခရီးစဥ္ ကိုးရက္တာ ကာလမွာ သံုးရက္က ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ အခ်ိန္ကုန္ခဲ့ပါတယ္။
(၂)ဘဂၤါလီ အေရးနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ ကုလသမဂၢေရာ၊ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႕အစည္းေတြကိုပါ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ေထာက္ျပေနတာက သတင္း အမွားေတြ ရေနသလား ဆိုတဲ့ အခ်က္ပါ။ သတင္းအမွားကို မွားမွန္း သိေပမဲ့ သတင္းမွန္ လုပ္ခ်င္သူေတြလည္း သူတို႔ဆီမွာ ရွိေနပါတယ္။ စိုးရိမ္စရာပါ။မစၥရန္ဟီးလီက သူ႔ရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဒုတိယ ခရီးစဥ္အစမွာ လူ႔အခြင့္အေရး တက္ႂကြ လႈပ္ရွားသူေတြ၊ ႏိုင္ငံေရး သမားေတြနဲ႔ ဦးစြာေတြ႕ပါတယ္။ ျပႆ နာ မရွိပါဘူး။ရခိုင္က ျပန္လာၿပီး ပုဂၢလိက မီဒီယာသမား တစ္ခ်ိဳ႕ကို ေတြ႕ခ်ိန္မွာေတာ့ ေမးခြန္း ထုတ္စရာ ေပၚပါတယ္။ ဘယ္လိုစံႏႈန္း သတ္မွတ္ခ်က္ ထားၿပီး ေရြးခ်ယ္ခဲ့သလဲ ဆိုတဲ့ ေမးခြန္းပါ။မစၥရန္ဟီးလီးနဲ႔ ေတြ႕ဆံုခဲ့တဲ့ မီဒီယာသမား ေျခာက္ဦး ရွိပါတယ္။ ဦးသီဟေစာ၊ ဦးဆန္နီေဆြ၊ ဦးစည္သူေအာင္ျမင့္၊ စာေရးဆရာမ မသီတာ(စမ္းေခ်ာင္း)၊ ဦးတိုးေဇာ္လတ္ နဲ႔ ဦးေက်ာ္စြာမိုးတို႔ ျဖစ္ပါတယ္။
သူတို႔ကို ျပန္ၿပီး ဆန္းစစ္တဲ့ အခါ ဦးသီဟေစာက ျမန္မာတိုင္းမ္ ဂ်ာနယ္က ျဖစ္ပါတယ္။ ဦးဆန္နီေဆြက မဇၩိမ သတင္းစာရဲ႕ အမႈေဆာင္ အရာရွိခ်ဳပ္ ျဖစ္ပါတယ္။ အရင္ ေထာက္လွမ္းေရး ေခတ္က ထုတ္ေဝခဲ့တဲ့ ျမန္မာတိုင္းမ္ ဂ်ာနယ္ကို ပူးတြဲ တည္ေထာင္ခဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး အရင္ ေထာက္လွမ္းေရး အရာရွိခ်ဳပ္႐ံုး၊ ႏိုင္ငံတကာ ဆက္ဆံေရးဌာန ဌာနႀကီးမွဴး ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ သိန္းေဆြ (အျငိမ္းစား) ရဲ႕ သား ျဖစ္ပါတယ္။ မဇၩိမ သတင္းဌာနဆိုတာ တစ္ခ်ိန္က ျမန္မာအစိုးရ အတိုက္အခံ မီဒီယာတစ္ခု အျဖစ္ အိႏၵိယမွာ တည္ေထာင္ခဲ့တာပါ။ အခုခ်ိန္မွာ အဲဒီဂုဏ္ျဒပ္ မရွိေတာ့ပါဘူး။
ေနာက္တစ္ဦးက ဦးစည္သူေအာင္ျမင့္ပါ။ သူ႔ကို ဘယ္လို အေနနဲ႔ ဖိတ္ၾကားခဲ့သလဲ မသိပါ ဘူး။ မဇၩိမ သတင္းစာရဲ႕ ပင္တိုင္ ေဆာင္းပါးရွင္ ျဖစ္တာမို႔ မဇၩိမ တစ္ခုတည္းက ႏွစ္ဦး တက္တယ္လို႔ ယူဆရင္လည္း ရႏိုင္ပါတယ္။ မသီတာ (စမ္းေခ်ာင္း) က PEN Myanmar ရဲ႕ ဥကၠ႒၊ ပဲ့တင္သံ သတင္းဂ်ာနယ္ကို ဦးေဆာင္သူတစ္ဦး ျဖစ္ပါတယ္။ ဦးတိုးေဇာ္လတ္က DVB သတင္းဌာနကပါ။ ဦးေက်ာ္စြာမိုးက ဧရာဝတီ သတင္းဌာန အဂၤလိပ္ပိုင္းက အယ္ဒီတာ ျဖစ္ပါတယ္။
မစၥရန္ဟီးလီ ေတြ႕ခဲ့တဲ့ မီဒီယာသမား အမ်ားစုက မြတ္ဆလင္ အေရးကို ေစာင္းေပး ေျပာၾကသူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဧရာဝတီ သတင္းဌာနဆိုရင္ ဘဂၤါလီေတြ ဘက္ကခ်ည္း ရပ္တည္ ေရးသားလို႔ လူထုၾကားမွာ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေဝဖန္ခံခဲ့ရတာ ရွိပါတယ္။
(၃)သူတို႔ ေျခာက္ဦးထဲမွာ ပါတဲ့ ဦးစည္သူေအာင္ျမင့္က အထူး ေျပာစရာ မလိုပါဘူး။ အစၥလာမ္မစ္ အစြန္းေရာက္ေတြ တည္ေထာင္ထားတဲ့ မြတ္ဆလင္ ဝါဒျဖန္႔ခ်ိေရး Mmedia က သူတို႔ ဝက္ဘ္စာမ်က္ႏွာမွာ ေနရာေပး ေဖာ္ျပေလာက္ရတဲ့ အထိ ေဆာင္းပါးမ်ားစြာ ေရးခဲ့ပါတယ္။
၂ဝ၁၃ ခုႏွစ္ထဲမွာ သူေရးခဲ့တဲ့ စာေတြအရ ဘဂၤါလီ အေရးမွာ ရခိုင္ တိုင္းရင္းသားေတြကို အျပစ္ ဖို႔ခ်င္တဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြ ေတြ႕ရပါတယ္။ ၂ဝ၁၃ ခုႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာ ၇ ရက္ထုတ္ ျမန္မာတိုင္းမ္ဂ်ာနယ္မွာ ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့
"ေလာင္ၿမိဳက္ေနဆဲ ရခိုင္" ေဆာင္းပါးမွာ ဒီအခ်က္ကို အထင္အရွား ေတြ႕ရပါတယ္။
၂ဝ၁၄ ခုႏွစ္မွာေတာ့ ရခိုင္ တိုင္းရင္းသားေတြကို အျပစ္ဖို႔ခ်င္ ႐ံုမကဘဲ အစြန္းေရာက္သူေတြ ဆိုတဲ့ အဓိပၸါယ္ ျဖစ္ေအာင္ကိုပါ သူက ပံုေဖာ္လာပါတယ္။ ၂ဝ၁၄ ခုႏွစ္ ဧၿပီ ၃ ရက္ထုတ္ ျမန္မာတိုင္းမ္ ဂ်ာနယ္မွာ ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ "ရခိုင္ ျပႆ နာ ဘယ္သူ႔မွာ တာဝန္ရွိသလဲ" ေဆာင္းပါးနဲ႔ ၂ဝ၁၄ ခုႏွစ္ ဧၿပီ ၄ ရက္ထုတ္ ရန္ကုန္တိုင္းမ္ ဂ်ာနယ္မွာ ေဖာ္ျပတဲ့ "ရခိုင္ ဒီမိုကေရစီ က်ဆံုးခန္း" ေဆာင္းပါးေတြမွာ ဒီအခ်က္ကို ေတြ႕လာ ရပါတယ္။
၂ဝ၁၅ ခုႏွစ္ ေရာက္ခ်ိန္မွာလည္း သူ႔ဘက္က အျမင္ ေျပာင္းသြားခဲ့တာ မရွိပါဘူး။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇန္နဝါရီ ပထမပတ္မွာ VOA ျမန္မာပိုင္း သတင္းဌာန ဝက္ဘ္ဆိုက္မွာ ဦးစည္သူေအာင္ျမင့္ ေရးသားခဲ့တဲ့ "ႏိုင္ငံတကာ မိသားစုရဲ႕အသံကို နားေထာင္ပါ"ဆိုတဲ့ အေတြးအျမင္ ေဆာင္းပါးကို ေဖာ္ျပပါတယ္။ ဒီေဆာင္းပါးရဲ႕ဆိုလိုရင္းက ဘဂၤါလီအေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဒီဇင္ဘာလ ေနာက္ဆံုးပတ္မွာ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆိုလိုက္တဲ့ ကုလသမဂၢ တိုက္တြန္းခ်က္ကို ေထာက္ခံ ေရးသားတဲ့ သေဘာ ေဆာင္ပါတယ္။
ဘဂၤါလီ အေရး ေထာက္ခံ ေရးသားသူေတြ ၾကားမွာ ေနရာေပး ခံခဲ့ရေပမဲ့ ရခိုင္ တိုင္းရင္းသားေတြ ၾကားေတာ့ ဦးစည္သူေအာင္ျမင့္ရဲ႕ ေရးသားခ်က္ေတြက တစ္ဖက္သတ္ စြပ္စြဲခ်က္ေတြလို ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။
ဒီေနရာမွာ ရခိုင္ျပည္နယ္ကို ဦးစည္သူေအာင္ျမင့္ ေရာက္ဖူးသလား၊ ရခိုင္ တိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔ ဘဂၤါလီေတြ ၾကားထဲသြားျပီး အေသးစိတ္ ေလ့လာ ဖူးသလားဆိုတာ ေမးခြန္းထုတ္ရပါမယ္။
၂ဝ၁၂ ခုႏွစ္ ရခိုင္ ပဋိပကၡရဲ႕ အျမင့္ဆံုး ေရခ်ိန္၊ စစ္ေတြျမိဳ႕ မီးဟုန္းဟုန္း ေတာက္ေနခ်ိန္မွာ ရခိုင္ျပည္နယ္ကို ကြ်န္ေတာ္သြားၿပီး သတင္းယူခဲ့ပါတယ္။ ႏွစ္ဖက္ အေျခအေန၊ ကိုယ္စားျပဳ အသံေတြကို ရခဲ့ပါတယ္။ ရခိုင္ တိုင္းရင္းသားေတြဟာ အစြန္း ေရာက္သူေတြ မဟုတ္ပါဘူး။
(၄)
ဘဂၤါလီ အေရးမွာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ တ႐ုတ္အေရးမွာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ Eleven Media Group ရဲ႕ ရပ္တည္ခ်က္က ရွင္းပါတယ္။ အမ်ိဳးသား လံုျခံဳေရးနဲ႔ အမ်ိဳးသား အက်ိဳးစီးပြား ႐ႈေထာင့္ တစ္ခုတည္းကပဲ ရပ္တည္ပါတယ္။ ေသခ်ာတဲ့ အခ်က္က ဘဂၤါလီေတြဟာ ျမန္မာ တိုင္းရင္းသား ဘယ္ေတာ့မွ ျဖစ္လာမွာ မဟုတ္ပါဘူး။
ဒါေၾကာင့္ပဲ ကုလသမဂၢ အပါအဝင္ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႕အစည္း၊ မီဒီယာ တစ္ခ်ိဳ႕ဟာ ဘဂၤါလီအေရးနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ရဲ႕ အၾကံျပဳ ေျပာဆိုခ်က္ေတြကို နားေထာင္ေလ့ မရွိပါဘူး။
အာဆီယံ ထိပ္သီး ေဆြးေႏြးပြဲ ကာလမွာ မစၥတာ ဘန္ကီမြန္က သတင္းဌာန ဆယ္ခုနဲ႔ သီးသန္႔ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲ လုပ္ပါတယ္။ Eleven Media Group ကို မေခၚပါဘူး။ သူ႔အတိုင္းပဲ မစၥရန္ဟီးက ပုဂၢလိက မီဒီယာ သမားေတြနဲ႔ ေတြ႕ပါတယ္။ Eleven Media Group မပါပါဘူး။
ဒီအတြက္ ကုလသမဂၢရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆိုင္ရာ ျပန္ၾကားေရး အရာရွိကို ေမးပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လြတ္လပ္ျပီး အမွီအခို ကင္းတဲ့ မီဒီယာ၊ စာဖတ္ ပရိသတ္ အားေပးမႈ အမ်ားဆံုး ရထားတဲ့ မီဒီယာတစ္ခုကို ဘာေၾကာင့္ မဖိတ္သလဲလို႔ ေမးပါတယ္။ ဖိတ္ၾကားမႈ ေတြအတြက္ ဘယ္လိုစံႏႈန္း သတ္မွတ္သလဲဆိုတာ သိခ်င္တာပါ။
"ေျပာလို႔ မရပါဘူး" ဆိုတဲ့ တစ္ခြန္းက လြဲၿပီး သူ႔ဘက္က ျပန္ေျဖခဲ့တာ မရွိပါဘူး။ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢရဲ႕ ျပန္ၾကားေရး တာဝန္ ယူထားေပမယ့္ လိုအပ္တဲ့ ေမးခြန္းတိုင္း ျပန္ေျဖေပးေလ့ မရွိတာက ထံုးစံလို ျဖစ္ေနတဲ့ အတြက္ သူ႔အေျဖကို မအံ့ဩမိပါဘူး။
(၅)
ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ဘဂၤါလီေတြ ခြဲျခား ဆက္ဆံခံရတယ္ ဆိုတဲ့စကားကို ကုလသမဂၢက အၾကိမ္ၾကိမ္ ေျပာခဲ့ဖူးပါတယ္။ ရခိုင္ တိုင္းရင္းသားေတြလည္း ကုလသမဂၢနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႕အစည္းေတြရဲ႕ ခြဲျခား ဆက္ဆံခံရမႈကို ခံေန ၾကရတာပါပဲ။ ဒါက တစ္ခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။
ေနာက္တစ္ခ်က္က ကုလသမဂၢနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႕အစည္းေတြ က ျမန္မာႏိုင္ငံသား လံုးဝမဟုတ္တဲ့ ဘဂၤါလီေတြကို ႐ိုဟင္ဂ်ာ အျဖစ္ ေခၚပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံသား စာရင္း သြင္းေစခ်င္ပါတယ္။ ဒီဇင္ဘာက ထြက္ေပၚခဲ့တဲ့ ကုလသမဂၢ တိုက္တြန္းခ်က္မွာ ဒီအခ်က္ ပါဝင္ပါတယ္။
ဘဂၤါလီေတြကို ႏိုင္ငံသား အခြင့္အေရးေပးဖို႔နဲ႔ ႏိုင္ငံတြင္း လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္ျပဳဖို႔ ျမန္မာအစိုးရကို တိုက္တြန္းတာပါ။
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာ မရွိဘူးဆိုတာကို ျမန္မာ အစိုးရက တရားဝင္ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာၾကား ထားပါတယ္။ ဘဂၤါလီ အသံုးအႏႈန္းကို လက္ခံေပမယ့္ သူတို႔ရဲ႕ ႏိုင္ငံသား ျဖစ္ခြင့္ကို ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသားဥပေဒနဲ႔ပဲ ဆံုးျဖတ္ပါတယ္။
ျမန္မာ ျပည္သူလူထုရဲ႕ ဆႏၵအမွန္ကလည္း အစိုးရနဲ႔ အတူတူပါပဲ။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာ မရွိပါဘူး။
ဒါေပမဲ့ ကုလသမဂၢက ဒါကို လက္မခံပါဘူး။
အေခၚအေဝၚ အျငင္းပြားမႈ ရွိေနေပမဲ့ အစီအရင္ခံစာ တင္သြင္းတဲ့ အခါ ႐ိုဟင္ဂ်ာလို႔ပဲ သံုးစြဲမယ္လို႔ မစၥ ရန္ဟီးလီက ေျပာပါတယ္။ အိမ္ရွင္ ႏိုင္ငံျဖစ္တဲ့ ျမန္မာ ျပည္သူ လူထုကလည္း မၾကိဳက္၊ ရခိုင္ တိုင္းရင္းသား ေတြလည္း မႀကိဳက္တဲ့ အသံုးအႏႈန္းကို ဆက္သံုးမယ္လို႔ သူက ဆိုခဲ့တာပါ။
႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကို ဘဂၤါလီလို႔ သတ္မွတ္ ေပးလိုက္ရင္ သူတို႔ေတြရဲ႕ ႏိုင္ငံသား အခြင့္အေရး အပါအဝင္ အခြင့္အေရးမ်ားစြာ ဆံုး႐ံႈးသြားမယ္လို႔ မစၥ ရန္ဟီးလီက ေျပာခဲ့ပါတယ္။
႐ိုဟင္ဂ်ာ ျဖစ္ျဖစ္၊ ဘဂၤါလီ ျဖစ္ျဖစ္ အေခၚအေဝၚကို မျငင္းလိုေတာ့ပါဘူး။ ၾကိဳက္သလို ေခၚႏိုင္ပါတယ္။ အစိုးရက ဘဂၤါလီဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္းကို တရားဝင္ သတ္မွတ္ထားတယ္။ ႏိုင္ငံသား စိစစ္တဲ့အခါ ဘဂၤါလီလို႔ ေျပာသူကိုပဲ စိစစ္မယ္လို႔ ဆိုထားပါတယ္။
ႏုိင္ငံသား စိစစ္ ခံယူခ်င္တယ္ ဆိုရင္ ဘဂၤါလီလို႔ ေျပာရမွာပါပဲ။ ႐ိုဟင္ဂ်ာေျပာရင္ ခ်န္ထားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအတြက္ အစိုးရနဲ႔ ရွင္းၾကပါ။ ဒါေပမဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာ ျဖစ္ေစ၊ ဘဂၤါလီ ျဖစ္ေစ ျမန္မာႏိုင္ငံသား ခံယူခ်င္တယ္ ဆိုရင္ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသား ဥပေဒ အတိုင္း ဆံုးျဖတ္ခံရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
(၆)
ေသခ်ာတာက ႐ိုဟင္ဂ်ာ တိုင္းရင္းသား ဆိုတာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လံုးဝ မရွိခဲ့ပါဘူး။ ႐ိုဟင္ဂ်ာ လူမ်ိဳးဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္းေတာ့ ရွိခဲ့ဖူးပါတယ္။
ျမန္မာ့ စြယ္စံုက်မ္း အတြဲ ၉၊ စာမ်က္ႏွာ ၈၉ မွာ "ေမယု နယ္ျခားခ႐ိုင္" အေၾကာင္းကို ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။ ေမယု နယ္ျခားခ႐ိုင္ ဆိုတာ တစ္ခ်ိန္တုန္းက ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္ေတာ၊ ရေသ့ေတာင္ အေနာက္ ေျမာက္ေဒသေတြ ပါဝင္တဲ့ ခ႐ိုင္ တစ္ခုကို ေျပာတာပါ။ ေမယု နယ္ျခားခ႐ိုင္ ေဖာ္ျပခ်က္မွာ စာပိုဒ္တစ္ခု ပါဝင္ပါတယ္။
"ေမယု နယ္ျခားခ႐ိုင္တြင္ လူဦးေရ ၄ သိန္းေက်ာ္ ၅ သိန္းနီးပါး ရွိ၏။ မ်ားေသာအားျဖင့္ လယ္ယာ စိုက္ပ်ဳိးေရး လုပ္ငန္းႏွင့္ တံငါ လုပ္ငန္းမ်ားျဖင့္သာ အသက္ေမြးၾကသည္။ လူမ်ားစု (၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔) မွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာ လူမ်ဳိးျဖစ္၍ ရခိုင္၊ ဒိုင္းနက္၊ ၿမိဳ၊ ခမြီးစေသာ တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစုမ်ားလည္း ေနထိုင္လ်က္ ရွိသည္"ဆိုၿပီး ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ စာပိုဒ္ ျဖစ္ပါတယ္။
ဘဂၤါလီ လိုလားသူေတြဘက္က ဒီေဖာ္ျပခ်က္ကို ေျပာဆိုၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာ ရွိခဲ့တယ္လို႔ ေျပာၾကပါတယ္။ စာပိုဒ္ပါ ေဖာ္ျပခ်က္အရ ႐ိုဟင္ဂ်ာ ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တိုင္းရင္းသားလို႔ မသံုးခဲ့ပါဘူး။ လူမ်ဳိးလို႔ပဲ သံုးခဲ့ပါတယ္။
ျမန္မာ တိုင္းရင္းသား မ်ဳိးႏြယ္စုထဲမွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာ မရွိပါဘူး။ သူတို႔ေတြက တစ္ဖက္ ႏိုင္ငံကေန ေရာက္လာၾကသူေတြပါ။ ကိုလိုနီေခတ္မွာ ဝင္လာခဲ့တယ္။ အင္အား ၾကီးလာခ်ိန္မွာ မြတ္ဆလင္ ျပည္နယ္ ထူေထာင္ေရးအထိ ေတာင္းဆို ခဲ့ပါတယ္။ ဒါကတစ္ခ်က္ပါ။
ေနာက္တစ္ခ်က္က ၁၉၅၅-၅၆ ခုႏွစ္ ဖဆပလအစိုးရ ဦးႏလက္ထက္မွာ ႀကီးမားတဲ့ အမွားကို လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ မဲရလိုေဇာနဲ႔ တစ္ဖက္ႏိုင္ငံက လူမ်ဳိးျခားေတြကို ျမန္မာႏိုင္ငံထဲ ဝင္ခြင့္ ေပးလိုက္တယ္။ ယာယီ ႏိုင္ငံသားလက္မွတ္၊ မွတ္ပံုတင္ေတြကို အလြယ္တကူ ထုတ္ေပးၿပီး ၁၉၅၆ ခုႏွစ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ မဲေပးေစခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ ေဒသေတြမွာ ဖဆပလ အႏိုင္ရခဲ့သလို ဘဂၤါလီ အမတ္ေတြလည္း လႊတ္ေတာ္ထဲ ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။
၁၉၆ဝ ျပည့္လြန္ ႏွစ္ေတြမွာ ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္ေတာ၊ ရေသ့ေတာင္ ေဒသေတြမွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာ အမည္ခံ ဘဂၤါလီ အေရအတြက္ ငါးသိန္းနီးပါး ရွိလာခဲ့ပါတယ္။ သူတို႔ေတြရဲ႕ စိမ့္ဝင္ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈက ရခိုင္ ျပည္နယ္အႏွံ႔ အထိ ေရာက္ခဲ့ၿပီး တျဖည္းျဖည္း အားေကာင္း ခဲ့ၾကပါတယ္။
၁၉၆၆ ခုႏွစ္မွာ ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ စစ္ဆင္ေရး အသြင္ ဘဂၤါလီ စာရင္း ေကာက္ယူမႈ၊ ၁၉၆၉ ခုႏွစ္မွာ လုပ္ခဲ့တဲ့ ျမတ္မြန္ စစ္ဆင္ေရး၊ ၁၉၇၄ ခုႏွစ္မွာ လုပ္တဲ့ စပယ္ စစ္ဆင္ေရးေတြဟာ ဘဂၤါလီေတြကို စိစစ္ခဲ့တာပါ။ ၁၉၇၈ ခုႏွစ္မွာ စတင္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တဲ့ နဂါးမင္း စီမံခ်က္က အျပင္းထန္ဆံုး ျဖစ္ပါတယ္။
နဂါးမင္း စီမံခ်က္ စစ္ဆင္ေရးေၾကာင့္ ဘဂၤါလီေပါင္း ၁၅ဝဝဝဝ ေက်ာ္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံဘက္ကို ထြက္ေျပး တိမ္းေရွာင္ သြားပါတယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာ ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ား ဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီး႐ံုး (UNHCR) က ပထမဆံုး ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆိုတာ ရွိလာပါတယ္။ သူတို႔ အဆိုအရ ဘဂၤါလီ ၂၅ဝဝဝဝ ေက်ာ္
ဘဂၤါလားေဒ့ရွ္ဘက္ တိမ္းေရွာင္ခဲ့တယ္လို႔ ဆိုခဲ့သလို ႏိုင္ငံတကာ မီဒီယာ တစ္ခ်ဳိ႕ကလည္း ဘဂၤါလီေပါင္း တစ္သိန္းနီးပါး သတ္ျဖတ္ခံခဲ့ရတယ္ ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ေတြ ေရးသားခဲ့ပါတယ္။
ဒါေပမဲ့ ၁၉၇၈ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လမွာ တိမ္းေရွာင္ ဘဂၤါလီေတြကို ျပန္လည္ လက္ခံဖို႔ ဟသၤာ စီမံခ်က္ကို ေရးဆြဲခဲ့ပါတယ္။ ဟသၤာ စီမံခ်က္ေၾကာင့္ ျပန္ဝင္လာတဲ့ ဘဂၤါလီ အေရအတြက္ ၁၉ဝ,ဝဝဝ နီးပါး ရွိခဲ့ပါတယ္။ ထြက္ေျပးသြားသူ အေရအတြက္ထက္ ပိုဝင္ခဲ့တာပါ။
(၇)
၁၉၈ဝ ျပည့္လြန္ ေနာက္ပိုင္း လက္ရွိအခ်ိန္ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ေနထိုင္ေနသူ ဘဂၤါလီ အေရအတြက္ က ငါးသိန္းကေန ရွစ္သိန္းၾကားမွာ ရွိႏိုင္ပါတယ္။ သူတို႔ထဲက ငါးသိန္းခန္႔ဟာ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသား ဥပေဒနဲ႔ စိစစ္လို႔ ရႏိုင္မွာပါ။ ဥပေဒနဲ႔ ေလ်ာ္ညီရင္ေတာ့ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ ရွိပါမယ္။ ဒါေပမဲ့ အနည္းဆံုး သံုးသိန္းကေတာ့ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။
၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသားဥပေဒဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံ အတြက္ အသင့္ေလ်ာ္ဆံုး ဥပေဒျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ေဘးမွာ လူဦးေရ အဆမတန္မ်ားၿပီး တိုးပြားႏႈန္းျမင့္တဲ့ အိႏၵိယ၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၊ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံတို႔ ရွိေနပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသား ဥပေဒကို ျပင္ဖို႔ဆိုတာ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ ကုလသမဂၢက ျပင္ဖို႔ တိုက္တြန္းေနပါတယ္။
ကုလသမဂၢအပါအဝင္ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႔အစည္းေတြ သိထားဖို႔က ႏွစ္ခ်က္ရွိပါတယ္။ ပထမအခ်က္က ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကို တိုင္းရင္းသား အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသား ဥပေဒကို ေသြဖယ္ၿပီး ဘဂၤါလီေတြကို ႏိုင္ငံသား ခြင့္ျပဳေပးဖို႔ ဘယ္ေတာ့မွ မျဖစ္ႏိုင္ဘူး ဆိုတာ ဒုတိယအခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။
ကြ်န္ေတာ္တို႔က အစိုးရလုပ္သမွ် အရာခပ္သိမ္း ေထာက္ခံေရးသားေနသူေတြ မဟုတ္ပါဘူး။
လက္ရွိ အခ်ိန္မွာ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရ လက္ထက္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ ရပ္တန္႔ေနတာ၊ အဂတိ လိုက္စားမႈ မထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္တာ၊ တရားစီရင္ေရး မ႑ိဳင္ ယိုယြင္း ပ်က္စီးၿပီး ျပစ္မႈျပစ္ဒဏ္ မွ်တမႈ မရွိ ျဖစ္ေနတာ၊ ျပည္သူ လူထု ဆင္းရဲမြဲေတမႈ ျမင့္မားေနတာ၊ မရွိ ဆင္းရဲသား ေတာင္သူ လယ္သမားေတြ ဖိႏွိပ္ခံေနရတာ၊ ဂ်ာနယ္လစ္ေတြ ဖမ္းဆီး ေထာင္ခ် ခံေနရတာေတြကို ကြ်န္ေတာ္တို႔ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေဝဖန္ ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။
ဒါေပမဲ့ ဘဂၤါလီ အေရးနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ေတာ့ အစိုးရရဲ႕ ကိုင္တြယ္ ေဆာင္ရြက္ပံုက မွန္ကန္ သင့္ျမတ္တယ္လို႔ ယူဆပါတယ္။ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္နဲ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးေမာင္ေမာင္အုန္းတို႔ရဲ႕ ဘဂၤါလီအေရး ကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္မႈဟာ ၁ဝဝ ရာခိုင္ႏႈန္း အမွတ္ျပည့္ မရရင္ေတာင္ ၈ဝ ရာခိုင္ႏႈန္း မွန္ကန္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး သူတို႔ ရဲ႕ ကိုင္တြယ္မႈကို ျမန္မာ ျပည္သူလူထုက ေက်နပ္ပါတယ္။
သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ မဟုတ္လို႔ ဘယ္သူပဲ အစိုးရအဖြဲ႕ကို တာဝန္ယူယူ၊ ဘယ္ပါတီပဲ တက္လာ တက္လာ ဘဂၤါလီေတြ တိုင္းရင္းသား လံုးဝျဖစ္လာမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာလို႔၊ NLD က လုပ္ေပးမယ္ ဆိုရင္လည္း တိုင္းရင္းသား ျဖစ္လာမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဘယ္သူပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ဘဂၤါလီကို တိုင္းရင္းသား အျဖစ္ စဥ္းစားမယ္ဆိုရင္ ႀကီးမားတဲ့ လူထု ဆန္႔က်င္မႈကို ခံရမွာပါ။
သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရက အခုခ်ိန္မွာ ဘဂၤါလီအေရး ကိုင္တြယ္ပံု မွန္ကန္ေပမဲ့ ဒါကို မဲဆြယ္ စည္း႐ံုးေရး စင္ျမင့္အျဖစ္ အသံုးခ်လို႔ မရပါဘူး။
မၾကာေသးမီ အခ်ိန္က ယာယီ သက္ေသခံလက္မွတ္ (White Card) ကိုင္ထားသူေတြ လာမယ့္ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ မဲေပးဖို႔ ခြင့္ျပဳသင့္ေၾကာင္း သမၼတ ဦးသိန္းစိန္က သေဘာထား မွတ္ခ်က္ေပးတဲ့ သတင္း တစ္ရပ္ ထြက္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီလို ခြင့္ျပဳလို႔မရပါဘူး။
ယာယီ သက္ေသခံလက္မွတ္ ကိုင္ထားသူေတြကို မဲေပးေစခ်င္ရင္ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသား ဥပေဒနဲ႔ စိစစ္မႈခံယူရပါမယ္။ ဥပေဒနဲ႔ ကိုက္ညီၿပီး ႏိုင္ငံသားျဖစ္တယ္ ဆိုရင္ မဲေပးခြင့္ ရွိပါလိမ့္မယ္။
(၈)
ရခိုင္ျပည္နယ္နဲ႔ ဘဂၤါလီ အေရးဟာ ရခိုင္ တိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔ပဲ သက္ဆိုင္တာ မဟုတ္ပါဘူး။ ရခိုင္ တိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔ ဘဂၤါလီၾကားက ျပႆ နာ မဟုတ္ပါဘူး။ ျမန္မာ တစ္ႏိုင္ငံလံုးနဲ႔ သက္ဆိုင္ ပါတယ္။ ျဖစ္ေနတဲ့ ျပႆ နာ ဟာလည္း ေဒသဆိုင္ရာ ျပႆ နာ မဟုတ္ပါဘူး။ တစ္ႏိုင္ငံလံုးနဲ႔ ဆိုင္တဲ့ ျပႆ နာပါ။
ထပ္ေျပာရရင္ ဘဂၤါလီ အေရးဟာ ရခိုင္ျပည္နယ္အေရးနဲ႔ ဆိုင္တဲ့ ကိစၥ မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာရွိေနတဲ့ လူဦးေရ သန္း ၅ဝ ေက်ာ္နဲ႔ ဆိုင္တဲ့ ကိစၥ ျဖစ္လာပါၿပီ။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အမ်ဳိးသားေရးကိစၥ ျဖစ္ပါတယ္။
အခုခ်ိန္မွာ ဘဂၤါလီ အေရအတြက္ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ငါးသိန္းကေန ရွစ္သိန္းအထိ ရွိပါတယ္။ ျမန္မာ တစ္ႏိုင္ငံလံုး ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈ အတိုင္းအတားအရ တစ္သန္းခြဲနဲ႔ ႏွစ္သန္းၾကားမွာ ရွိပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ေနရာတိုင္းမွာ ဘဂၤါလီေတြ ရွိေနပါတယ္။ ကခ်င္ ျပည္နယ္မွာ ရွိေနသလို တနသၤာရီတိုင္းမွာလည္း ရွိေနပါတယ္။ ကရင္ျပည္နယ္မွာ ရွိေနသလို ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ ဒုကၡသည္ စခန္းေတြမွာလည္း ရွိေနပါတယ္။
ျမန္မာ တစ္ႏိုင္ငံလံုး ဘဂၤါလီေတြ သန္းခ်ီ ပ်ံ႕ႏွံ႔ ေနထိုင္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ ဘဂၤါလီေတြကို တိုင္းရင္းသားအျဖစ္ လက္ခံလိုက္ပါ ဆိုတဲ့ စကားကို ၿပီးစလြယ္ ေျပာလို႔ မရပါဘူး။ ႏိုင္ငံတစ္ခုရဲ႕ လကၡဏာ (identity) ေပ်ာက္ဆံုး သြားႏိုင္တဲ့ ကိစၥတစ္ခုပါ။ ဒါေၾကာင့္ ဒီျပႆ နာကို ကုလသမဂၢ အေနနဲ႔ လြယ္လြယ္ေလး သေဘာထားျပီး လုပ္ခိုင္းလို႔ မျဖစ္ႏိုင္သလို ဖိအားေပး လုပ္ခိုင္းလို႔လည္း ျဖစ္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။
မစၥ ရန္ဟီးလီက ရခိုင္ျပည္နယ္ရဲ႕ ျပႆနာက ႏိုင္ငံတကာ အတြက္ပါ ႐ႈပ္ေထြးတဲ့ ျပႆ နာလို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါက ကုလသမဂၢနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႕အစည္း တစ္ခ်ဳိ႕ေၾကာင့္ပဲ ႐ႈပ္ေထြးရတာပါ။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံ အတြက္ေတာ့ ရွင္းပါတယ္။ ႏိုင္ငံရဲ႕ အမ်ဳိးသားေရး ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဘဂၤါလီေတြကို တိုင္းရင္းသားအျဖစ္ ဘယ္ေတာ့မွ အသိမွတ္ျပဳ လက္ခံမွာ မဟုတ္ပါဘူး။
ကုလသမဂၢနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႕အစည္းေတြ သိထားဖို႔က ႐ိုဟင္ဂ်ာ ျဖစ္ျဖစ္၊ ဘဂၤါလီ ျဖစ္ျဖစ္ သူတို႔ေတြဟာ ျမန္မာတိုင္းရင္းသား မဟုတ္ဘူး ဆိုတာကို လက္ခံရပါမယ္။ ၿပီးတဲ့ေနာက္ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသား ဥပေဒနဲ႔ ဆံုးျဖတ္တာကို နားလည္ သင့္ပါတယ္။ ဒီအခ်က္ႏွစ္ခုကို ေသြဖယ္ၿပီး ဘဂၤါလီေတြကို ေျမွာက္ေပးေန႐ံုနဲ႔ ျပႆ နာ ေျပလည္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ မီးစေတြပဲ ျဖစ္ေနပါလိမ့္မယ္။
၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသား ဥပေဒကို ျပင္ဆင္ဖို႔ မေျပာပါနဲ႔။ တကယ္လို႔ ေခတ္မီေအာင္ ျပင္ဆင္ဖို႔ လိုအပ္မယ္ ဆိုရင္လည္း ဥပေဒပါ အေျခခံ အခ်က္ေတြကို ျပင္လို႔ မရႏိုင္ပါဘူး။
ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ရွိတဲ့ ဘဂၤါလီေတြ၊ ဒုကၡသည္စခန္းမွာ ရွိေနတဲ့ ဘဂၤါလီေတြ အကုန္လံုး ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသားဥပေဒနဲ႔ စိစစ္ခံျပီးမွ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ရွိပါမယ္။
(၉)
ဘဂၤါလီ ဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္တာကိုလည္း ရွင္းရွင္းလင္းလင္း သိဖို႔လိုပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ဘဂၤါလီ ရွစ္သိန္း နီးပါး ရွိႏိုင္တယ္။ အနည္းဆံုး သံုးသိန္းက ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသားဥပေဒနဲ႔ ကိုက္ညီမွာ မဟုတ္ဘူး။
ခိုးဝင္ ဘဂၤါလီေတြ အပါအဝင္ ဒုကၡသည္ စခန္းမွာရွိေနတဲ့ ဘဂၤါလီ အေရအတြက္က ၂ဝ၁၂ခုႏွစ္ ရခိုင္ ပဋိပကၡေနာက္ပိုင္း တစ္သိန္း အထက္မွာ ရွိႏိုင္ပါတယ္။
ကုလသမဂၢ တိုက္တြန္းခ်က္မွာ ႏွစ္ခ်က္ ပါဝင္ပါတယ္။ ပထမအခ်က္က ဘဂၤလီေတြကို ႏိုင္ငံသား အခြင့္အေရးေပးဖို႔၊ ဒုတိယအခ်က္က ႏိုင္ငံတြင္း လြတ္လပ္စြာ သြားခြင့္ျပဳဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။
ႏိုင္ငံသား အခြင့္အေရးက ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ ဥပေဒနဲ႔ ေလ်ာ္ညီရင္ ရမွာပါ။ ဒီအတြက္ လူဝင္မႈႀကီးၾကပ္ေရးႏွင့္ ျပည္သူ႔အင္အား ဝန္ႀကီးဌာနက စိစစ္ပါလိမ့္မယ္။ လုပ္ထံုး လုပ္နည္းေတြ အတိုင္း လုပ္ပါလိမ့္မယ္။
ႏိုင္ငံသား ဥပေဒနဲ႔ ေလ်ာ္ညီလို႔ ႏိုင္ငံသား ျဖစ္ခဲ့ၿပီဆိုရင္ ႏိုင္ငံတြင္း လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္ကို အစိုးရက ခြင့္ျပဳေပးရပါလိမ့္မယ္။
ရခိုင္ ဒုကၡသည္ စခန္းက လူေတြကိုေတာ့ လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္ျပဳၿပီး ဘဂၤါလီ ဒုကၡသည္စခန္းက လူေတြကိုေတာ့ ထိန္းခ်ဳပ္ ထားတယ္ဆိုတဲ့ ေျပာဆိုမႈေတြ ရွိပါတယ္။ မတူပါဘူး။ ရခိုင္ ဒုကၡသည္စခန္းမွာ ရွိေနသူေတြက ျမန္မာ ႏိုင္ငံသား တိုင္းရင္းသားေတြပါ။
ဘဂၤါလီ ဒုကၡသည္စခန္းမွာ ရွိေနသူေတြက ျမန္မာႏိုင္ငံသား တိုင္းရင္းသား စစ္စစ္ေတြ မဟုတ္ပါဘူး။ သူတို႔ကို ဒုကၡသည္စခန္း အျပင္ထြက္ခြင့္ မေပးတာ သဘာဝက်ပါတယ္။
ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္မွာ ရွိေနတဲ့ ဒုကၡသည္ စခန္းေတြရဲ႕ အေျခအေနကို ၾကည့္ရင္လည္း ဒီအတိုင္း ေတြ႕ရမွာပါ။ ထိုင္း-ျမန္မာ နယ္စပ္ ဒုကၡသည္ စခန္းတစ္ခ်ဳိ႕ကို ကြ်န္ေတာ္ ေရာက္ဖူးပါတယ္။ အဲဒီစခန္းမွာ ရွိေနသူေတြလည္း သူတို႔အတြက္ သတ္မွတ္ေပးထားတဲ့ ဧရိယာက လြဲၿပီး ျပင္ပ ထြက္ခြာခြင့္ မရွိပါဘူး။ ဥပေဒမဲ့ လုပ္ေဆာင္ၿပီး ထြက္တာ တစ္ခ်ဳိ႕ရွိေပမဲ့ ထိုင္းႏိုင္ငံတြင္း လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္ေတာ့ တရားဝင္ ေပးမထားပါဘူး။
ဒါေတာင္ ထိုင္းႏိုင္ငံေရာက္ ျမန္မာ ဒုကၡသည္ေတြဟာ ျပႆ နာ ရွာတတ္သူေတြ မဟုတ္ပါဘူး။
ဒီေနရာမွာ ဒုကၡသည္ခ်င္း အတူတူ လူ႔အခြင့္အေရး စံႏႈန္းကို တိုင္းတာတဲ့အခါ ခ်ဳိ႕ငဲ့မႈ ပံုရိပ္ကို ဦးစားေပး ေျပာၾကတာ ျမင္ေတြ႕ေနရပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာ မီဒီယာေတြကလည္း ဒီပံုရိပ္ေတြကို ေဖာ္ျပၿပီး ဘဂၤါလီ ဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ အေျခအေန ဆိုးဝါးေနတယ္ ဆိုတာ ပံုေဖာ္ေလ့ ရွိပါတယ္။ အမွန္ေတာ့ ဘဂၤါလီ ဒုကၡသည္ အခ်င္းခ်င္းၾကားမွာကို လူမဆန္တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ အမ်ားႀကီး ရွိခဲ့ပါ တယ္။ ကုလသမဂၢ အေနနဲ႔ ဒါေတြကို ပိုၿပီး အာ႐ံု စိုက္သင့္ပါတယ္။
ေနာက္တစ္ခ်က္က ျမန္မာႏိုင္ငံ ျပင္ပမွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာ အမည္ခံၿပီး လႈပ္ရွားေနတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ မီဒီယာေတြ အေၾကာင္း ျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ေတြ ဘယ္သူေတြဆီက ေထာက္ပံ့ေၾကးေငြ ရၿပီး ဘယ္လို ရပ္တည္ေနတယ္၊ ဘာေတြ လုပ္ေနလဲဆိုတာ ကြ်န္ေတာ္တို႔ စံုစမ္းေနပါတယ္။ အခ်က္အလက္ျပည့္စံုတာနဲ႔ ေရးသားသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဘဂၤါလီ ႐ိုဟင္ဂ်ာ မဟုတ္ေပမဲ့ အမည္ခံအဖြဲ႕အစည္းဖြဲ႕၊ ျပည္ပမွာ လႈပ္ရွားရင္း ခ်မ္းသာၿပီးစည္းစိမ္ခံေနၾကသူေတြ ရွိပါတယ္။ ဘဂၤါလီဒုကၡသည္စခန္းေတြက ဒုကၡသည္ေတြဘဝက သူတို႔နဲ႔ယွဥ္ရင္ မိုးနဲ႔ ေျမလိုပါပဲ။
(၁ဝ)
ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္လာရင္ ဘဂၤါလီ အေရးတစ္ခု တည္းကိုပဲ လြန္လြန္က်ဴးက်ဴး အာ႐ံုစိုက္ ေနတာဟာ ကုလသမဂၢရဲ႕ ထံုးစံလို ျဖစ္ေနပါၿပီ။ သူတို႔ ေရာက္လာတဲ့ အႀကိမ္ တိုင္းမွာလည္း ဘဂၤါလီ အေရးကိုပဲ ဦးစားေပး ေျပာေလ့ရွိပါတယ္။
ကုလသမဂၢ အေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဘဂၤါလီ အေရးထက္ ပိုၿပီး အာ႐ံုစိုက္ရမယ့္ အခ်က္ေတြ အမ်ားႀကီး ရွိပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္မွာ ျပည္နယ္ လူဦးေရရဲ႕ ၂ဝ ရာခိုင္ႏႈန္းက စစ္ေဘးသင့္ ဒုကၡသည္ေတြ ျဖစ္ေနပါျပီ။ ကခ်င္ဒုကၡသည္ စခန္းေတြကို ကုလသမဂၢရဲ႕ အကူအညီ မေရာက္တာ အနည္းဆံုး အခ်ိန္ ေလးလေက်ာ္ ငါးလထဲ ေရာက္သြားပါၿပီ။ ဒီမတိုင္ခင္ ေရာက္ရွိမႈေတြကလည္း ဒုကၡသည္ အေရအတြက္ကို မျခံဳငံုမိပါဘူး။ ဆိုးဝါးတဲ့ ရာသီဥတု ဒဏ္ေအာက္မွာ အစာေရစာ မဝလင္ဘဲ ဆင္းရဲခ်ဳိ႕ငဲ့စြာ ေနထိုင္ေနရတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံသား တိုင္းရင္း သား စစ္ေျပး ဒုကၡသည္ေတြကိုေတာ့ ကုလသမဂၢက မ်က္ကြယ္ ျပဳထားသလို ျဖစ္ေနပါတယ္။
ထိေရာက္ၿပီး အက်ဳိးရွိႏိုင္တဲ့ ကူညီ ေထာက္ပံ့မႈေတြ လုပ္ဖို႔ မႀကိဳးစားခဲ့ပါဘူး။ ဒုကၡသည္ေတြဆီကို ေထာက္ပံ့မႈေတြ မေရာက္တာ အေၾကာင္းအမ်ဳိးမ်ဳိး ရွိႏိုင္ေပမဲ့ ကုလသမဂၢရဲ႕ တြန္းတြန္း တိုက္တိုက္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ မေတြ႕ရတာ ထင္ရွားပါတယ္။
မစၥရန္ဟီးလီရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဒုတိယ ခရီးစဥ္မွာ ကခ်င္ ဒုကၡသည္စခန္းေတြဆီ မေရာက္ပါဘူး။ ရွမ္းျပည္ေနာက္ ေျမာက္ပိုင္းက ဒုကၡသည္ စခန္းေတြဆီ သြားဖို႔ အစီအစဥ္ရွိေပမဲ့ ဖ်က္သိမ္း ခဲ့ပါတယ္။ တိုက္ပြဲျဖစ္လို႔ ဆိုတဲ့ လံုျခံဳေရး အေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႔ ဖ်က္ခဲ့တာပါ။ ဒါဟာ လံုေလာက္တဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္ မဟုတ္ပါဘူး။
ၿငိမ္းခ်မ္းစ ျပဳေနၿပီျဖစ္တဲ့ ကရင္ျပည္နယ္မွာ ေျမျမွဳပ္မိုင္း ရွင္းလင္းေရးကို အခုခ်ိန္ထိ မလုပ္ႏိုင္ေသးပါဘူး။ ၿပီးခဲ့တဲ့ အခ်ိန္ ေလးႏွစ္တာ ကာလအတြင္း ဘယ္သူကမွ မလုပ္ႏိုင္ေသးတာပါ။ ဒီအတြက္ ကုလသမဂၢက ေျမျမွဳပ္ မိုင္းရွင္းလင္းေရး အျမန္ဆံုး စႏိုင္ေအာင္ တြန္းအားေပး တာမ်ဳိး မရွိပါဘူး။ ဒီအတြက္ အေၾကာင္းျပခ်က္ေတာ့ သူတို႔မွာ ရွိေနမွာပါ။ ဝတ္ေက် တန္းေက် ေျပာဆိုမႈေတြကိုေတာ့ စာ မဖြဲ႕ၾကပါနဲ႔။
ရွမ္းျပည္နယ္မွာ ရွိေနတဲ့ စစ္ေဘး ဒုကၡသည္ေတြ၊ ရွမ္းျပည္နယ္၊ မြန္ျပည္နယ္၊ တနသၤာရီတိုင္း စတဲ့ ေဒသေတြမွာ ကုလသမဂၢ လုပ္မယ္ဆိုရင္ ပီပီျပင္ျပင္ လုပ္လို႔ရတဲ့ လုပ္ငန္းေတြရွိပါတယ္။
ဒါေပမဲ့ ေပၚလြင္တဲ့ ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ဳိး မေတြ႕ရပါဘူး။ လုပ္တာ တခ်ဳိ႕ရွိေပမယ့္ ေဒသခံေတြ လိုအပ္တာကို လုပ္တယ္ ဆိုတာထက္ ပေရာဂ်က္ အျမန္ၿပီးေရး ပံုစံမ်ဳိးပဲ ျဖစ္ေနပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ စိန္ေခၚမႈေတြ၊ လူ႔အခြင့္အေရး ျပႆ နာေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ လက္ရွိ အခ်ိန္ဆိုရင္ ေရြးေကာက္ပြဲကို အာ႐ံုစိုက္ရမယ့္ အခ်ိန္ပါ။
Written by : ေနထြန္းႏိုင္
(၁)
ကမၻာ့ ကုလသမဂၢရဲ႕ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ေရာက္ခဲ့ျပီးတိုင္း"ဘဂၤါလီ႐ိုဟင္ဂ်ာ" ျပႆ နာကို အျမဲ မီးထိုးေပးပါတယ္။ သူတို႔ ေျခလွမ္းေတြကို ေစာင့္ၾကည့္ဖန္ မ်ားလာတဲ့အခါ သူတို႔ရဲ႕ ေျပာဆို၊ လုပ္ကိုင္မႈေတြက ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ လုပ္ေနတယ္လို႔ ယူဆစရာ ျဖစ္လာပါတယ္။
ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏိုဝင္ဘာက ေနျပည္ေတာ္မွာ လုပ္တဲ့ အာဆီယံ ထိပ္သီး ေဆြးေႏြးပြဲကို ကုလသမဂၢ အေထြေထြ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ မစၥတာ ဘန္ကီမြန္ တက္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စိုးရိမ္စရာ၊ သတိေပးစရာေတြ အမ်ားၾကီး ရွိတဲ့အထဲက ဘဂၤါလီကိစၥကို မီးထိုးျပီး ျပန္သြားပါတယ္။
ဒီဇင္ဘာ ေနာက္ဆံုးပတ္မွာ ဘဂၤါလီေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကုလသမဂၢရဲ႕ တိုက္တြန္းခ်က္ ထြက္လာပါတယ္။ တစ္ဖက္သတ္ ဆန္လြန္းတဲ့ တိုက္တြန္းခ်က္ပါ။
၂ဝ၁၅ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီမွာ ကုလသမဂၢရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး အထူး ကိုယ္စားလွယ္ မစၥရန္ဟီးလီ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ဒုတိယအႀကိမ္ ေရာက္ပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ဇူလိုင္မွာ ပထမဆံုး လာခဲ့ဖူးပါတယ္။ ဇန္နဝါရီ ၇ ရက္ကေန ၁၆ ရက္အထိ ၾကာျမင့္တဲ့ မစၥရန္ဟီးလီရဲ႕ ခရီးစဥ္ အဆံုးသတ္မွာလည္း ဘဂၤါလီ ကိစၥကိုပဲ မီးေမႊးပါတယ္။
ဇန္နဝါရီ ၁၆ ရက္၊ သူ မျပန္ခင္ လုပ္ခဲ့တဲ့ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲမွာ ခရီးစဥ္အတြက္ သတင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္ကို သူကိုယ္တိုင္ ဖတ္ျပခဲ့ပါတယ္။ ထုတ္ျပန္ခ်က္ရဲ႕ သံုးပံုတစ္ပံု နီးပါးက ရခိုင္ျပည္နယ္ အေျခအေနနဲ႔ ဘဂၤါလီ အေရးပဲ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕ ခရီးစဥ္ ကိုးရက္တာ ကာလမွာ သံုးရက္က ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ အခ်ိန္ကုန္ခဲ့ပါတယ္။
(၂)ဘဂၤါလီ အေရးနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ ကုလသမဂၢေရာ၊ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႕အစည္းေတြကိုပါ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ေထာက္ျပေနတာက သတင္း အမွားေတြ ရေနသလား ဆိုတဲ့ အခ်က္ပါ။ သတင္းအမွားကို မွားမွန္း သိေပမဲ့ သတင္းမွန္ လုပ္ခ်င္သူေတြလည္း သူတို႔ဆီမွာ ရွိေနပါတယ္။ စိုးရိမ္စရာပါ။မစၥရန္ဟီးလီက သူ႔ရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဒုတိယ ခရီးစဥ္အစမွာ လူ႔အခြင့္အေရး တက္ႂကြ လႈပ္ရွားသူေတြ၊ ႏိုင္ငံေရး သမားေတြနဲ႔ ဦးစြာေတြ႕ပါတယ္။ ျပႆ နာ မရွိပါဘူး။ရခိုင္က ျပန္လာၿပီး ပုဂၢလိက မီဒီယာသမား တစ္ခ်ိဳ႕ကို ေတြ႕ခ်ိန္မွာေတာ့ ေမးခြန္း ထုတ္စရာ ေပၚပါတယ္။ ဘယ္လိုစံႏႈန္း သတ္မွတ္ခ်က္ ထားၿပီး ေရြးခ်ယ္ခဲ့သလဲ ဆိုတဲ့ ေမးခြန္းပါ။မစၥရန္ဟီးလီးနဲ႔ ေတြ႕ဆံုခဲ့တဲ့ မီဒီယာသမား ေျခာက္ဦး ရွိပါတယ္။ ဦးသီဟေစာ၊ ဦးဆန္နီေဆြ၊ ဦးစည္သူေအာင္ျမင့္၊ စာေရးဆရာမ မသီတာ(စမ္းေခ်ာင္း)၊ ဦးတိုးေဇာ္လတ္ နဲ႔ ဦးေက်ာ္စြာမိုးတို႔ ျဖစ္ပါတယ္။
သူတို႔ကို ျပန္ၿပီး ဆန္းစစ္တဲ့ အခါ ဦးသီဟေစာက ျမန္မာတိုင္းမ္ ဂ်ာနယ္က ျဖစ္ပါတယ္။ ဦးဆန္နီေဆြက မဇၩိမ သတင္းစာရဲ႕ အမႈေဆာင္ အရာရွိခ်ဳပ္ ျဖစ္ပါတယ္။ အရင္ ေထာက္လွမ္းေရး ေခတ္က ထုတ္ေဝခဲ့တဲ့ ျမန္မာတိုင္းမ္ ဂ်ာနယ္ကို ပူးတြဲ တည္ေထာင္ခဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး အရင္ ေထာက္လွမ္းေရး အရာရွိခ်ဳပ္႐ံုး၊ ႏိုင္ငံတကာ ဆက္ဆံေရးဌာန ဌာနႀကီးမွဴး ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ သိန္းေဆြ (အျငိမ္းစား) ရဲ႕ သား ျဖစ္ပါတယ္။ မဇၩိမ သတင္းဌာနဆိုတာ တစ္ခ်ိန္က ျမန္မာအစိုးရ အတိုက္အခံ မီဒီယာတစ္ခု အျဖစ္ အိႏၵိယမွာ တည္ေထာင္ခဲ့တာပါ။ အခုခ်ိန္မွာ အဲဒီဂုဏ္ျဒပ္ မရွိေတာ့ပါဘူး။
ေနာက္တစ္ဦးက ဦးစည္သူေအာင္ျမင့္ပါ။ သူ႔ကို ဘယ္လို အေနနဲ႔ ဖိတ္ၾကားခဲ့သလဲ မသိပါ ဘူး။ မဇၩိမ သတင္းစာရဲ႕ ပင္တိုင္ ေဆာင္းပါးရွင္ ျဖစ္တာမို႔ မဇၩိမ တစ္ခုတည္းက ႏွစ္ဦး တက္တယ္လို႔ ယူဆရင္လည္း ရႏိုင္ပါတယ္။ မသီတာ (စမ္းေခ်ာင္း) က PEN Myanmar ရဲ႕ ဥကၠ႒၊ ပဲ့တင္သံ သတင္းဂ်ာနယ္ကို ဦးေဆာင္သူတစ္ဦး ျဖစ္ပါတယ္။ ဦးတိုးေဇာ္လတ္က DVB သတင္းဌာနကပါ။ ဦးေက်ာ္စြာမိုးက ဧရာဝတီ သတင္းဌာန အဂၤလိပ္ပိုင္းက အယ္ဒီတာ ျဖစ္ပါတယ္။
မစၥရန္ဟီးလီ ေတြ႕ခဲ့တဲ့ မီဒီယာသမား အမ်ားစုက မြတ္ဆလင္ အေရးကို ေစာင္းေပး ေျပာၾကသူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဧရာဝတီ သတင္းဌာနဆိုရင္ ဘဂၤါလီေတြ ဘက္ကခ်ည္း ရပ္တည္ ေရးသားလို႔ လူထုၾကားမွာ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေဝဖန္ခံခဲ့ရတာ ရွိပါတယ္။
(၃)သူတို႔ ေျခာက္ဦးထဲမွာ ပါတဲ့ ဦးစည္သူေအာင္ျမင့္က အထူး ေျပာစရာ မလိုပါဘူး။ အစၥလာမ္မစ္ အစြန္းေရာက္ေတြ တည္ေထာင္ထားတဲ့ မြတ္ဆလင္ ဝါဒျဖန္႔ခ်ိေရး Mmedia က သူတို႔ ဝက္ဘ္စာမ်က္ႏွာမွာ ေနရာေပး ေဖာ္ျပေလာက္ရတဲ့ အထိ ေဆာင္းပါးမ်ားစြာ ေရးခဲ့ပါတယ္။
၂ဝ၁၃ ခုႏွစ္ထဲမွာ သူေရးခဲ့တဲ့ စာေတြအရ ဘဂၤါလီ အေရးမွာ ရခိုင္ တိုင္းရင္းသားေတြကို အျပစ္ ဖို႔ခ်င္တဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြ ေတြ႕ရပါတယ္။ ၂ဝ၁၃ ခုႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာ ၇ ရက္ထုတ္ ျမန္မာတိုင္းမ္ဂ်ာနယ္မွာ ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့
"ေလာင္ၿမိဳက္ေနဆဲ ရခိုင္" ေဆာင္းပါးမွာ ဒီအခ်က္ကို အထင္အရွား ေတြ႕ရပါတယ္။
၂ဝ၁၄ ခုႏွစ္မွာေတာ့ ရခိုင္ တိုင္းရင္းသားေတြကို အျပစ္ဖို႔ခ်င္ ႐ံုမကဘဲ အစြန္းေရာက္သူေတြ ဆိုတဲ့ အဓိပၸါယ္ ျဖစ္ေအာင္ကိုပါ သူက ပံုေဖာ္လာပါတယ္။ ၂ဝ၁၄ ခုႏွစ္ ဧၿပီ ၃ ရက္ထုတ္ ျမန္မာတိုင္းမ္ ဂ်ာနယ္မွာ ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ "ရခိုင္ ျပႆ နာ ဘယ္သူ႔မွာ တာဝန္ရွိသလဲ" ေဆာင္းပါးနဲ႔ ၂ဝ၁၄ ခုႏွစ္ ဧၿပီ ၄ ရက္ထုတ္ ရန္ကုန္တိုင္းမ္ ဂ်ာနယ္မွာ ေဖာ္ျပတဲ့ "ရခိုင္ ဒီမိုကေရစီ က်ဆံုးခန္း" ေဆာင္းပါးေတြမွာ ဒီအခ်က္ကို ေတြ႕လာ ရပါတယ္။
၂ဝ၁၅ ခုႏွစ္ ေရာက္ခ်ိန္မွာလည္း သူ႔ဘက္က အျမင္ ေျပာင္းသြားခဲ့တာ မရွိပါဘူး။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇန္နဝါရီ ပထမပတ္မွာ VOA ျမန္မာပိုင္း သတင္းဌာန ဝက္ဘ္ဆိုက္မွာ ဦးစည္သူေအာင္ျမင့္ ေရးသားခဲ့တဲ့ "ႏိုင္ငံတကာ မိသားစုရဲ႕အသံကို နားေထာင္ပါ"ဆိုတဲ့ အေတြးအျမင္ ေဆာင္းပါးကို ေဖာ္ျပပါတယ္။ ဒီေဆာင္းပါးရဲ႕ဆိုလိုရင္းက ဘဂၤါလီအေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဒီဇင္ဘာလ ေနာက္ဆံုးပတ္မွာ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆိုလိုက္တဲ့ ကုလသမဂၢ တိုက္တြန္းခ်က္ကို ေထာက္ခံ ေရးသားတဲ့ သေဘာ ေဆာင္ပါတယ္။
ဘဂၤါလီ အေရး ေထာက္ခံ ေရးသားသူေတြ ၾကားမွာ ေနရာေပး ခံခဲ့ရေပမဲ့ ရခိုင္ တိုင္းရင္းသားေတြ ၾကားေတာ့ ဦးစည္သူေအာင္ျမင့္ရဲ႕ ေရးသားခ်က္ေတြက တစ္ဖက္သတ္ စြပ္စြဲခ်က္ေတြလို ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။
ဒီေနရာမွာ ရခိုင္ျပည္နယ္ကို ဦးစည္သူေအာင္ျမင့္ ေရာက္ဖူးသလား၊ ရခိုင္ တိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔ ဘဂၤါလီေတြ ၾကားထဲသြားျပီး အေသးစိတ္ ေလ့လာ ဖူးသလားဆိုတာ ေမးခြန္းထုတ္ရပါမယ္။
၂ဝ၁၂ ခုႏွစ္ ရခိုင္ ပဋိပကၡရဲ႕ အျမင့္ဆံုး ေရခ်ိန္၊ စစ္ေတြျမိဳ႕ မီးဟုန္းဟုန္း ေတာက္ေနခ်ိန္မွာ ရခိုင္ျပည္နယ္ကို ကြ်န္ေတာ္သြားၿပီး သတင္းယူခဲ့ပါတယ္။ ႏွစ္ဖက္ အေျခအေန၊ ကိုယ္စားျပဳ အသံေတြကို ရခဲ့ပါတယ္။ ရခိုင္ တိုင္းရင္းသားေတြဟာ အစြန္း ေရာက္သူေတြ မဟုတ္ပါဘူး။
(၄)
ဘဂၤါလီ အေရးမွာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ တ႐ုတ္အေရးမွာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ Eleven Media Group ရဲ႕ ရပ္တည္ခ်က္က ရွင္းပါတယ္။ အမ်ိဳးသား လံုျခံဳေရးနဲ႔ အမ်ိဳးသား အက်ိဳးစီးပြား ႐ႈေထာင့္ တစ္ခုတည္းကပဲ ရပ္တည္ပါတယ္။ ေသခ်ာတဲ့ အခ်က္က ဘဂၤါလီေတြဟာ ျမန္မာ တိုင္းရင္းသား ဘယ္ေတာ့မွ ျဖစ္လာမွာ မဟုတ္ပါဘူး။
ဒါေၾကာင့္ပဲ ကုလသမဂၢ အပါအဝင္ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႕အစည္း၊ မီဒီယာ တစ္ခ်ိဳ႕ဟာ ဘဂၤါလီအေရးနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ရဲ႕ အၾကံျပဳ ေျပာဆိုခ်က္ေတြကို နားေထာင္ေလ့ မရွိပါဘူး။
အာဆီယံ ထိပ္သီး ေဆြးေႏြးပြဲ ကာလမွာ မစၥတာ ဘန္ကီမြန္က သတင္းဌာန ဆယ္ခုနဲ႔ သီးသန္႔ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲ လုပ္ပါတယ္။ Eleven Media Group ကို မေခၚပါဘူး။ သူ႔အတိုင္းပဲ မစၥရန္ဟီးက ပုဂၢလိက မီဒီယာ သမားေတြနဲ႔ ေတြ႕ပါတယ္။ Eleven Media Group မပါပါဘူး။
ဒီအတြက္ ကုလသမဂၢရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆိုင္ရာ ျပန္ၾကားေရး အရာရွိကို ေမးပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လြတ္လပ္ျပီး အမွီအခို ကင္းတဲ့ မီဒီယာ၊ စာဖတ္ ပရိသတ္ အားေပးမႈ အမ်ားဆံုး ရထားတဲ့ မီဒီယာတစ္ခုကို ဘာေၾကာင့္ မဖိတ္သလဲလို႔ ေမးပါတယ္။ ဖိတ္ၾကားမႈ ေတြအတြက္ ဘယ္လိုစံႏႈန္း သတ္မွတ္သလဲဆိုတာ သိခ်င္တာပါ။
"ေျပာလို႔ မရပါဘူး" ဆိုတဲ့ တစ္ခြန္းက လြဲၿပီး သူ႔ဘက္က ျပန္ေျဖခဲ့တာ မရွိပါဘူး။ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢရဲ႕ ျပန္ၾကားေရး တာဝန္ ယူထားေပမယ့္ လိုအပ္တဲ့ ေမးခြန္းတိုင္း ျပန္ေျဖေပးေလ့ မရွိတာက ထံုးစံလို ျဖစ္ေနတဲ့ အတြက္ သူ႔အေျဖကို မအံ့ဩမိပါဘူး။
(၅)
ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ဘဂၤါလီေတြ ခြဲျခား ဆက္ဆံခံရတယ္ ဆိုတဲ့စကားကို ကုလသမဂၢက အၾကိမ္ၾကိမ္ ေျပာခဲ့ဖူးပါတယ္။ ရခိုင္ တိုင္းရင္းသားေတြလည္း ကုလသမဂၢနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႕အစည္းေတြရဲ႕ ခြဲျခား ဆက္ဆံခံရမႈကို ခံေန ၾကရတာပါပဲ။ ဒါက တစ္ခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။
ေနာက္တစ္ခ်က္က ကုလသမဂၢနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႕အစည္းေတြ က ျမန္မာႏိုင္ငံသား လံုးဝမဟုတ္တဲ့ ဘဂၤါလီေတြကို ႐ိုဟင္ဂ်ာ အျဖစ္ ေခၚပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံသား စာရင္း သြင္းေစခ်င္ပါတယ္။ ဒီဇင္ဘာက ထြက္ေပၚခဲ့တဲ့ ကုလသမဂၢ တိုက္တြန္းခ်က္မွာ ဒီအခ်က္ ပါဝင္ပါတယ္။
ဘဂၤါလီေတြကို ႏိုင္ငံသား အခြင့္အေရးေပးဖို႔နဲ႔ ႏိုင္ငံတြင္း လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္ျပဳဖို႔ ျမန္မာအစိုးရကို တိုက္တြန္းတာပါ။
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာ မရွိဘူးဆိုတာကို ျမန္မာ အစိုးရက တရားဝင္ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာၾကား ထားပါတယ္။ ဘဂၤါလီ အသံုးအႏႈန္းကို လက္ခံေပမယ့္ သူတို႔ရဲ႕ ႏိုင္ငံသား ျဖစ္ခြင့္ကို ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသားဥပေဒနဲ႔ပဲ ဆံုးျဖတ္ပါတယ္။
ျမန္မာ ျပည္သူလူထုရဲ႕ ဆႏၵအမွန္ကလည္း အစိုးရနဲ႔ အတူတူပါပဲ။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာ မရွိပါဘူး။
ဒါေပမဲ့ ကုလသမဂၢက ဒါကို လက္မခံပါဘူး။
အေခၚအေဝၚ အျငင္းပြားမႈ ရွိေနေပမဲ့ အစီအရင္ခံစာ တင္သြင္းတဲ့ အခါ ႐ိုဟင္ဂ်ာလို႔ပဲ သံုးစြဲမယ္လို႔ မစၥ ရန္ဟီးလီက ေျပာပါတယ္။ အိမ္ရွင္ ႏိုင္ငံျဖစ္တဲ့ ျမန္မာ ျပည္သူ လူထုကလည္း မၾကိဳက္၊ ရခိုင္ တိုင္းရင္းသား ေတြလည္း မႀကိဳက္တဲ့ အသံုးအႏႈန္းကို ဆက္သံုးမယ္လို႔ သူက ဆိုခဲ့တာပါ။
႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကို ဘဂၤါလီလို႔ သတ္မွတ္ ေပးလိုက္ရင္ သူတို႔ေတြရဲ႕ ႏိုင္ငံသား အခြင့္အေရး အပါအဝင္ အခြင့္အေရးမ်ားစြာ ဆံုး႐ံႈးသြားမယ္လို႔ မစၥ ရန္ဟီးလီက ေျပာခဲ့ပါတယ္။
႐ိုဟင္ဂ်ာ ျဖစ္ျဖစ္၊ ဘဂၤါလီ ျဖစ္ျဖစ္ အေခၚအေဝၚကို မျငင္းလိုေတာ့ပါဘူး။ ၾကိဳက္သလို ေခၚႏိုင္ပါတယ္။ အစိုးရက ဘဂၤါလီဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္းကို တရားဝင္ သတ္မွတ္ထားတယ္။ ႏိုင္ငံသား စိစစ္တဲ့အခါ ဘဂၤါလီလို႔ ေျပာသူကိုပဲ စိစစ္မယ္လို႔ ဆိုထားပါတယ္။
ႏုိင္ငံသား စိစစ္ ခံယူခ်င္တယ္ ဆိုရင္ ဘဂၤါလီလို႔ ေျပာရမွာပါပဲ။ ႐ိုဟင္ဂ်ာေျပာရင္ ခ်န္ထားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအတြက္ အစိုးရနဲ႔ ရွင္းၾကပါ။ ဒါေပမဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာ ျဖစ္ေစ၊ ဘဂၤါလီ ျဖစ္ေစ ျမန္မာႏိုင္ငံသား ခံယူခ်င္တယ္ ဆိုရင္ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသား ဥပေဒ အတိုင္း ဆံုးျဖတ္ခံရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
(၆)
ေသခ်ာတာက ႐ိုဟင္ဂ်ာ တိုင္းရင္းသား ဆိုတာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လံုးဝ မရွိခဲ့ပါဘူး။ ႐ိုဟင္ဂ်ာ လူမ်ိဳးဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္းေတာ့ ရွိခဲ့ဖူးပါတယ္။
ျမန္မာ့ စြယ္စံုက်မ္း အတြဲ ၉၊ စာမ်က္ႏွာ ၈၉ မွာ "ေမယု နယ္ျခားခ႐ိုင္" အေၾကာင္းကို ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။ ေမယု နယ္ျခားခ႐ိုင္ ဆိုတာ တစ္ခ်ိန္တုန္းက ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္ေတာ၊ ရေသ့ေတာင္ အေနာက္ ေျမာက္ေဒသေတြ ပါဝင္တဲ့ ခ႐ိုင္ တစ္ခုကို ေျပာတာပါ။ ေမယု နယ္ျခားခ႐ိုင္ ေဖာ္ျပခ်က္မွာ စာပိုဒ္တစ္ခု ပါဝင္ပါတယ္။
"ေမယု နယ္ျခားခ႐ိုင္တြင္ လူဦးေရ ၄ သိန္းေက်ာ္ ၅ သိန္းနီးပါး ရွိ၏။ မ်ားေသာအားျဖင့္ လယ္ယာ စိုက္ပ်ဳိးေရး လုပ္ငန္းႏွင့္ တံငါ လုပ္ငန္းမ်ားျဖင့္သာ အသက္ေမြးၾကသည္။ လူမ်ားစု (၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔) မွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာ လူမ်ဳိးျဖစ္၍ ရခိုင္၊ ဒိုင္းနက္၊ ၿမိဳ၊ ခမြီးစေသာ တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစုမ်ားလည္း ေနထိုင္လ်က္ ရွိသည္"ဆိုၿပီး ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ စာပိုဒ္ ျဖစ္ပါတယ္။
ဘဂၤါလီ လိုလားသူေတြဘက္က ဒီေဖာ္ျပခ်က္ကို ေျပာဆိုၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာ ရွိခဲ့တယ္လို႔ ေျပာၾကပါတယ္။ စာပိုဒ္ပါ ေဖာ္ျပခ်က္အရ ႐ိုဟင္ဂ်ာ ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တိုင္းရင္းသားလို႔ မသံုးခဲ့ပါဘူး။ လူမ်ဳိးလို႔ပဲ သံုးခဲ့ပါတယ္။
ျမန္မာ တိုင္းရင္းသား မ်ဳိးႏြယ္စုထဲမွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာ မရွိပါဘူး။ သူတို႔ေတြက တစ္ဖက္ ႏိုင္ငံကေန ေရာက္လာၾကသူေတြပါ။ ကိုလိုနီေခတ္မွာ ဝင္လာခဲ့တယ္။ အင္အား ၾကီးလာခ်ိန္မွာ မြတ္ဆလင္ ျပည္နယ္ ထူေထာင္ေရးအထိ ေတာင္းဆို ခဲ့ပါတယ္။ ဒါကတစ္ခ်က္ပါ။
ေနာက္တစ္ခ်က္က ၁၉၅၅-၅၆ ခုႏွစ္ ဖဆပလအစိုးရ ဦးႏလက္ထက္မွာ ႀကီးမားတဲ့ အမွားကို လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ မဲရလိုေဇာနဲ႔ တစ္ဖက္ႏိုင္ငံက လူမ်ဳိးျခားေတြကို ျမန္မာႏိုင္ငံထဲ ဝင္ခြင့္ ေပးလိုက္တယ္။ ယာယီ ႏိုင္ငံသားလက္မွတ္၊ မွတ္ပံုတင္ေတြကို အလြယ္တကူ ထုတ္ေပးၿပီး ၁၉၅၆ ခုႏွစ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ မဲေပးေစခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ ေဒသေတြမွာ ဖဆပလ အႏိုင္ရခဲ့သလို ဘဂၤါလီ အမတ္ေတြလည္း လႊတ္ေတာ္ထဲ ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။
၁၉၆ဝ ျပည့္လြန္ ႏွစ္ေတြမွာ ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္ေတာ၊ ရေသ့ေတာင္ ေဒသေတြမွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာ အမည္ခံ ဘဂၤါလီ အေရအတြက္ ငါးသိန္းနီးပါး ရွိလာခဲ့ပါတယ္။ သူတို႔ေတြရဲ႕ စိမ့္ဝင္ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈက ရခိုင္ ျပည္နယ္အႏွံ႔ အထိ ေရာက္ခဲ့ၿပီး တျဖည္းျဖည္း အားေကာင္း ခဲ့ၾကပါတယ္။
၁၉၆၆ ခုႏွစ္မွာ ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ စစ္ဆင္ေရး အသြင္ ဘဂၤါလီ စာရင္း ေကာက္ယူမႈ၊ ၁၉၆၉ ခုႏွစ္မွာ လုပ္ခဲ့တဲ့ ျမတ္မြန္ စစ္ဆင္ေရး၊ ၁၉၇၄ ခုႏွစ္မွာ လုပ္တဲ့ စပယ္ စစ္ဆင္ေရးေတြဟာ ဘဂၤါလီေတြကို စိစစ္ခဲ့တာပါ။ ၁၉၇၈ ခုႏွစ္မွာ စတင္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တဲ့ နဂါးမင္း စီမံခ်က္က အျပင္းထန္ဆံုး ျဖစ္ပါတယ္။
နဂါးမင္း စီမံခ်က္ စစ္ဆင္ေရးေၾကာင့္ ဘဂၤါလီေပါင္း ၁၅ဝဝဝဝ ေက်ာ္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံဘက္ကို ထြက္ေျပး တိမ္းေရွာင္ သြားပါတယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာ ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ား ဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီး႐ံုး (UNHCR) က ပထမဆံုး ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆိုတာ ရွိလာပါတယ္။ သူတို႔ အဆိုအရ ဘဂၤါလီ ၂၅ဝဝဝဝ ေက်ာ္
ဘဂၤါလားေဒ့ရွ္ဘက္ တိမ္းေရွာင္ခဲ့တယ္လို႔ ဆိုခဲ့သလို ႏိုင္ငံတကာ မီဒီယာ တစ္ခ်ဳိ႕ကလည္း ဘဂၤါလီေပါင္း တစ္သိန္းနီးပါး သတ္ျဖတ္ခံခဲ့ရတယ္ ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ေတြ ေရးသားခဲ့ပါတယ္။
ဒါေပမဲ့ ၁၉၇၈ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လမွာ တိမ္းေရွာင္ ဘဂၤါလီေတြကို ျပန္လည္ လက္ခံဖို႔ ဟသၤာ စီမံခ်က္ကို ေရးဆြဲခဲ့ပါတယ္။ ဟသၤာ စီမံခ်က္ေၾကာင့္ ျပန္ဝင္လာတဲ့ ဘဂၤါလီ အေရအတြက္ ၁၉ဝ,ဝဝဝ နီးပါး ရွိခဲ့ပါတယ္။ ထြက္ေျပးသြားသူ အေရအတြက္ထက္ ပိုဝင္ခဲ့တာပါ။
(၇)
၁၉၈ဝ ျပည့္လြန္ ေနာက္ပိုင္း လက္ရွိအခ်ိန္ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ေနထိုင္ေနသူ ဘဂၤါလီ အေရအတြက္ က ငါးသိန္းကေန ရွစ္သိန္းၾကားမွာ ရွိႏိုင္ပါတယ္။ သူတို႔ထဲက ငါးသိန္းခန္႔ဟာ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသား ဥပေဒနဲ႔ စိစစ္လို႔ ရႏိုင္မွာပါ။ ဥပေဒနဲ႔ ေလ်ာ္ညီရင္ေတာ့ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ ရွိပါမယ္။ ဒါေပမဲ့ အနည္းဆံုး သံုးသိန္းကေတာ့ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။
၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသားဥပေဒဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံ အတြက္ အသင့္ေလ်ာ္ဆံုး ဥပေဒျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ေဘးမွာ လူဦးေရ အဆမတန္မ်ားၿပီး တိုးပြားႏႈန္းျမင့္တဲ့ အိႏၵိယ၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၊ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံတို႔ ရွိေနပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသား ဥပေဒကို ျပင္ဖို႔ဆိုတာ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ ကုလသမဂၢက ျပင္ဖို႔ တိုက္တြန္းေနပါတယ္။
ကုလသမဂၢအပါအဝင္ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႔အစည္းေတြ သိထားဖို႔က ႏွစ္ခ်က္ရွိပါတယ္။ ပထမအခ်က္က ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကို တိုင္းရင္းသား အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသား ဥပေဒကို ေသြဖယ္ၿပီး ဘဂၤါလီေတြကို ႏိုင္ငံသား ခြင့္ျပဳေပးဖို႔ ဘယ္ေတာ့မွ မျဖစ္ႏိုင္ဘူး ဆိုတာ ဒုတိယအခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။
ကြ်န္ေတာ္တို႔က အစိုးရလုပ္သမွ် အရာခပ္သိမ္း ေထာက္ခံေရးသားေနသူေတြ မဟုတ္ပါဘူး။
လက္ရွိ အခ်ိန္မွာ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရ လက္ထက္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ ရပ္တန္႔ေနတာ၊ အဂတိ လိုက္စားမႈ မထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္တာ၊ တရားစီရင္ေရး မ႑ိဳင္ ယိုယြင္း ပ်က္စီးၿပီး ျပစ္မႈျပစ္ဒဏ္ မွ်တမႈ မရွိ ျဖစ္ေနတာ၊ ျပည္သူ လူထု ဆင္းရဲမြဲေတမႈ ျမင့္မားေနတာ၊ မရွိ ဆင္းရဲသား ေတာင္သူ လယ္သမားေတြ ဖိႏွိပ္ခံေနရတာ၊ ဂ်ာနယ္လစ္ေတြ ဖမ္းဆီး ေထာင္ခ် ခံေနရတာေတြကို ကြ်န္ေတာ္တို႔ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေဝဖန္ ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။
ဒါေပမဲ့ ဘဂၤါလီ အေရးနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ေတာ့ အစိုးရရဲ႕ ကိုင္တြယ္ ေဆာင္ရြက္ပံုက မွန္ကန္ သင့္ျမတ္တယ္လို႔ ယူဆပါတယ္။ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္နဲ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးေမာင္ေမာင္အုန္းတို႔ရဲ႕ ဘဂၤါလီအေရး ကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္မႈဟာ ၁ဝဝ ရာခိုင္ႏႈန္း အမွတ္ျပည့္ မရရင္ေတာင္ ၈ဝ ရာခိုင္ႏႈန္း မွန္ကန္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး သူတို႔ ရဲ႕ ကိုင္တြယ္မႈကို ျမန္မာ ျပည္သူလူထုက ေက်နပ္ပါတယ္။
သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ မဟုတ္လို႔ ဘယ္သူပဲ အစိုးရအဖြဲ႕ကို တာဝန္ယူယူ၊ ဘယ္ပါတီပဲ တက္လာ တက္လာ ဘဂၤါလီေတြ တိုင္းရင္းသား လံုးဝျဖစ္လာမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာလို႔၊ NLD က လုပ္ေပးမယ္ ဆိုရင္လည္း တိုင္းရင္းသား ျဖစ္လာမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဘယ္သူပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ဘဂၤါလီကို တိုင္းရင္းသား အျဖစ္ စဥ္းစားမယ္ဆိုရင္ ႀကီးမားတဲ့ လူထု ဆန္႔က်င္မႈကို ခံရမွာပါ။
သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရက အခုခ်ိန္မွာ ဘဂၤါလီအေရး ကိုင္တြယ္ပံု မွန္ကန္ေပမဲ့ ဒါကို မဲဆြယ္ စည္း႐ံုးေရး စင္ျမင့္အျဖစ္ အသံုးခ်လို႔ မရပါဘူး။
မၾကာေသးမီ အခ်ိန္က ယာယီ သက္ေသခံလက္မွတ္ (White Card) ကိုင္ထားသူေတြ လာမယ့္ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ မဲေပးဖို႔ ခြင့္ျပဳသင့္ေၾကာင္း သမၼတ ဦးသိန္းစိန္က သေဘာထား မွတ္ခ်က္ေပးတဲ့ သတင္း တစ္ရပ္ ထြက္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီလို ခြင့္ျပဳလို႔မရပါဘူး။
ယာယီ သက္ေသခံလက္မွတ္ ကိုင္ထားသူေတြကို မဲေပးေစခ်င္ရင္ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသား ဥပေဒနဲ႔ စိစစ္မႈခံယူရပါမယ္။ ဥပေဒနဲ႔ ကိုက္ညီၿပီး ႏိုင္ငံသားျဖစ္တယ္ ဆိုရင္ မဲေပးခြင့္ ရွိပါလိမ့္မယ္။
(၈)
ရခိုင္ျပည္နယ္နဲ႔ ဘဂၤါလီ အေရးဟာ ရခိုင္ တိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔ပဲ သက္ဆိုင္တာ မဟုတ္ပါဘူး။ ရခိုင္ တိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔ ဘဂၤါလီၾကားက ျပႆ နာ မဟုတ္ပါဘူး။ ျမန္မာ တစ္ႏိုင္ငံလံုးနဲ႔ သက္ဆိုင္ ပါတယ္။ ျဖစ္ေနတဲ့ ျပႆ နာ ဟာလည္း ေဒသဆိုင္ရာ ျပႆ နာ မဟုတ္ပါဘူး။ တစ္ႏိုင္ငံလံုးနဲ႔ ဆိုင္တဲ့ ျပႆ နာပါ။
ထပ္ေျပာရရင္ ဘဂၤါလီ အေရးဟာ ရခိုင္ျပည္နယ္အေရးနဲ႔ ဆိုင္တဲ့ ကိစၥ မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာရွိေနတဲ့ လူဦးေရ သန္း ၅ဝ ေက်ာ္နဲ႔ ဆိုင္တဲ့ ကိစၥ ျဖစ္လာပါၿပီ။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အမ်ဳိးသားေရးကိစၥ ျဖစ္ပါတယ္။
အခုခ်ိန္မွာ ဘဂၤါလီ အေရအတြက္ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ငါးသိန္းကေန ရွစ္သိန္းအထိ ရွိပါတယ္။ ျမန္မာ တစ္ႏိုင္ငံလံုး ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈ အတိုင္းအတားအရ တစ္သန္းခြဲနဲ႔ ႏွစ္သန္းၾကားမွာ ရွိပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ေနရာတိုင္းမွာ ဘဂၤါလီေတြ ရွိေနပါတယ္။ ကခ်င္ ျပည္နယ္မွာ ရွိေနသလို တနသၤာရီတိုင္းမွာလည္း ရွိေနပါတယ္။ ကရင္ျပည္နယ္မွာ ရွိေနသလို ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ ဒုကၡသည္ စခန္းေတြမွာလည္း ရွိေနပါတယ္။
ျမန္မာ တစ္ႏိုင္ငံလံုး ဘဂၤါလီေတြ သန္းခ်ီ ပ်ံ႕ႏွံ႔ ေနထိုင္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ ဘဂၤါလီေတြကို တိုင္းရင္းသားအျဖစ္ လက္ခံလိုက္ပါ ဆိုတဲ့ စကားကို ၿပီးစလြယ္ ေျပာလို႔ မရပါဘူး။ ႏိုင္ငံတစ္ခုရဲ႕ လကၡဏာ (identity) ေပ်ာက္ဆံုး သြားႏိုင္တဲ့ ကိစၥတစ္ခုပါ။ ဒါေၾကာင့္ ဒီျပႆ နာကို ကုလသမဂၢ အေနနဲ႔ လြယ္လြယ္ေလး သေဘာထားျပီး လုပ္ခိုင္းလို႔ မျဖစ္ႏိုင္သလို ဖိအားေပး လုပ္ခိုင္းလို႔လည္း ျဖစ္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။
မစၥ ရန္ဟီးလီက ရခိုင္ျပည္နယ္ရဲ႕ ျပႆနာက ႏိုင္ငံတကာ အတြက္ပါ ႐ႈပ္ေထြးတဲ့ ျပႆ နာလို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါက ကုလသမဂၢနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႕အစည္း တစ္ခ်ဳိ႕ေၾကာင့္ပဲ ႐ႈပ္ေထြးရတာပါ။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံ အတြက္ေတာ့ ရွင္းပါတယ္။ ႏိုင္ငံရဲ႕ အမ်ဳိးသားေရး ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဘဂၤါလီေတြကို တိုင္းရင္းသားအျဖစ္ ဘယ္ေတာ့မွ အသိမွတ္ျပဳ လက္ခံမွာ မဟုတ္ပါဘူး။
ကုလသမဂၢနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႕အစည္းေတြ သိထားဖို႔က ႐ိုဟင္ဂ်ာ ျဖစ္ျဖစ္၊ ဘဂၤါလီ ျဖစ္ျဖစ္ သူတို႔ေတြဟာ ျမန္မာတိုင္းရင္းသား မဟုတ္ဘူး ဆိုတာကို လက္ခံရပါမယ္။ ၿပီးတဲ့ေနာက္ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသား ဥပေဒနဲ႔ ဆံုးျဖတ္တာကို နားလည္ သင့္ပါတယ္။ ဒီအခ်က္ႏွစ္ခုကို ေသြဖယ္ၿပီး ဘဂၤါလီေတြကို ေျမွာက္ေပးေန႐ံုနဲ႔ ျပႆ နာ ေျပလည္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ မီးစေတြပဲ ျဖစ္ေနပါလိမ့္မယ္။
၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသား ဥပေဒကို ျပင္ဆင္ဖို႔ မေျပာပါနဲ႔။ တကယ္လို႔ ေခတ္မီေအာင္ ျပင္ဆင္ဖို႔ လိုအပ္မယ္ ဆိုရင္လည္း ဥပေဒပါ အေျခခံ အခ်က္ေတြကို ျပင္လို႔ မရႏိုင္ပါဘူး။
ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ရွိတဲ့ ဘဂၤါလီေတြ၊ ဒုကၡသည္စခန္းမွာ ရွိေနတဲ့ ဘဂၤါလီေတြ အကုန္လံုး ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသားဥပေဒနဲ႔ စိစစ္ခံျပီးမွ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ရွိပါမယ္။
(၉)
ဘဂၤါလီ ဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္တာကိုလည္း ရွင္းရွင္းလင္းလင္း သိဖို႔လိုပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ဘဂၤါလီ ရွစ္သိန္း နီးပါး ရွိႏိုင္တယ္။ အနည္းဆံုး သံုးသိန္းက ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသားဥပေဒနဲ႔ ကိုက္ညီမွာ မဟုတ္ဘူး။
ခိုးဝင္ ဘဂၤါလီေတြ အပါအဝင္ ဒုကၡသည္ စခန္းမွာရွိေနတဲ့ ဘဂၤါလီ အေရအတြက္က ၂ဝ၁၂ခုႏွစ္ ရခိုင္ ပဋိပကၡေနာက္ပိုင္း တစ္သိန္း အထက္မွာ ရွိႏိုင္ပါတယ္။
ကုလသမဂၢ တိုက္တြန္းခ်က္မွာ ႏွစ္ခ်က္ ပါဝင္ပါတယ္။ ပထမအခ်က္က ဘဂၤလီေတြကို ႏိုင္ငံသား အခြင့္အေရးေပးဖို႔၊ ဒုတိယအခ်က္က ႏိုင္ငံတြင္း လြတ္လပ္စြာ သြားခြင့္ျပဳဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။
ႏိုင္ငံသား အခြင့္အေရးက ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ ဥပေဒနဲ႔ ေလ်ာ္ညီရင္ ရမွာပါ။ ဒီအတြက္ လူဝင္မႈႀကီးၾကပ္ေရးႏွင့္ ျပည္သူ႔အင္အား ဝန္ႀကီးဌာနက စိစစ္ပါလိမ့္မယ္။ လုပ္ထံုး လုပ္နည္းေတြ အတိုင္း လုပ္ပါလိမ့္မယ္။
ႏိုင္ငံသား ဥပေဒနဲ႔ ေလ်ာ္ညီလို႔ ႏိုင္ငံသား ျဖစ္ခဲ့ၿပီဆိုရင္ ႏိုင္ငံတြင္း လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္ကို အစိုးရက ခြင့္ျပဳေပးရပါလိမ့္မယ္။
ရခိုင္ ဒုကၡသည္ စခန္းက လူေတြကိုေတာ့ လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္ျပဳၿပီး ဘဂၤါလီ ဒုကၡသည္စခန္းက လူေတြကိုေတာ့ ထိန္းခ်ဳပ္ ထားတယ္ဆိုတဲ့ ေျပာဆိုမႈေတြ ရွိပါတယ္။ မတူပါဘူး။ ရခိုင္ ဒုကၡသည္စခန္းမွာ ရွိေနသူေတြက ျမန္မာ ႏိုင္ငံသား တိုင္းရင္းသားေတြပါ။
ဘဂၤါလီ ဒုကၡသည္စခန္းမွာ ရွိေနသူေတြက ျမန္မာႏိုင္ငံသား တိုင္းရင္းသား စစ္စစ္ေတြ မဟုတ္ပါဘူး။ သူတို႔ကို ဒုကၡသည္စခန္း အျပင္ထြက္ခြင့္ မေပးတာ သဘာဝက်ပါတယ္။
ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္မွာ ရွိေနတဲ့ ဒုကၡသည္ စခန္းေတြရဲ႕ အေျခအေနကို ၾကည့္ရင္လည္း ဒီအတိုင္း ေတြ႕ရမွာပါ။ ထိုင္း-ျမန္မာ နယ္စပ္ ဒုကၡသည္ စခန္းတစ္ခ်ဳိ႕ကို ကြ်န္ေတာ္ ေရာက္ဖူးပါတယ္။ အဲဒီစခန္းမွာ ရွိေနသူေတြလည္း သူတို႔အတြက္ သတ္မွတ္ေပးထားတဲ့ ဧရိယာက လြဲၿပီး ျပင္ပ ထြက္ခြာခြင့္ မရွိပါဘူး။ ဥပေဒမဲ့ လုပ္ေဆာင္ၿပီး ထြက္တာ တစ္ခ်ဳိ႕ရွိေပမဲ့ ထိုင္းႏိုင္ငံတြင္း လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္ေတာ့ တရားဝင္ ေပးမထားပါဘူး။
ဒါေတာင္ ထိုင္းႏိုင္ငံေရာက္ ျမန္မာ ဒုကၡသည္ေတြဟာ ျပႆ နာ ရွာတတ္သူေတြ မဟုတ္ပါဘူး။
ဒီေနရာမွာ ဒုကၡသည္ခ်င္း အတူတူ လူ႔အခြင့္အေရး စံႏႈန္းကို တိုင္းတာတဲ့အခါ ခ်ဳိ႕ငဲ့မႈ ပံုရိပ္ကို ဦးစားေပး ေျပာၾကတာ ျမင္ေတြ႕ေနရပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာ မီဒီယာေတြကလည္း ဒီပံုရိပ္ေတြကို ေဖာ္ျပၿပီး ဘဂၤါလီ ဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ အေျခအေန ဆိုးဝါးေနတယ္ ဆိုတာ ပံုေဖာ္ေလ့ ရွိပါတယ္။ အမွန္ေတာ့ ဘဂၤါလီ ဒုကၡသည္ အခ်င္းခ်င္းၾကားမွာကို လူမဆန္တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ အမ်ားႀကီး ရွိခဲ့ပါ တယ္။ ကုလသမဂၢ အေနနဲ႔ ဒါေတြကို ပိုၿပီး အာ႐ံု စိုက္သင့္ပါတယ္။
ေနာက္တစ္ခ်က္က ျမန္မာႏိုင္ငံ ျပင္ပမွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာ အမည္ခံၿပီး လႈပ္ရွားေနတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ မီဒီယာေတြ အေၾကာင္း ျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ေတြ ဘယ္သူေတြဆီက ေထာက္ပံ့ေၾကးေငြ ရၿပီး ဘယ္လို ရပ္တည္ေနတယ္၊ ဘာေတြ လုပ္ေနလဲဆိုတာ ကြ်န္ေတာ္တို႔ စံုစမ္းေနပါတယ္။ အခ်က္အလက္ျပည့္စံုတာနဲ႔ ေရးသားသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဘဂၤါလီ ႐ိုဟင္ဂ်ာ မဟုတ္ေပမဲ့ အမည္ခံအဖြဲ႕အစည္းဖြဲ႕၊ ျပည္ပမွာ လႈပ္ရွားရင္း ခ်မ္းသာၿပီးစည္းစိမ္ခံေနၾကသူေတြ ရွိပါတယ္။ ဘဂၤါလီဒုကၡသည္စခန္းေတြက ဒုကၡသည္ေတြဘဝက သူတို႔နဲ႔ယွဥ္ရင္ မိုးနဲ႔ ေျမလိုပါပဲ။
(၁ဝ)
ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္လာရင္ ဘဂၤါလီ အေရးတစ္ခု တည္းကိုပဲ လြန္လြန္က်ဴးက်ဴး အာ႐ံုစိုက္ ေနတာဟာ ကုလသမဂၢရဲ႕ ထံုးစံလို ျဖစ္ေနပါၿပီ။ သူတို႔ ေရာက္လာတဲ့ အႀကိမ္ တိုင္းမွာလည္း ဘဂၤါလီ အေရးကိုပဲ ဦးစားေပး ေျပာေလ့ရွိပါတယ္။
ကုလသမဂၢ အေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဘဂၤါလီ အေရးထက္ ပိုၿပီး အာ႐ံုစိုက္ရမယ့္ အခ်က္ေတြ အမ်ားႀကီး ရွိပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္မွာ ျပည္နယ္ လူဦးေရရဲ႕ ၂ဝ ရာခိုင္ႏႈန္းက စစ္ေဘးသင့္ ဒုကၡသည္ေတြ ျဖစ္ေနပါျပီ။ ကခ်င္ဒုကၡသည္ စခန္းေတြကို ကုလသမဂၢရဲ႕ အကူအညီ မေရာက္တာ အနည္းဆံုး အခ်ိန္ ေလးလေက်ာ္ ငါးလထဲ ေရာက္သြားပါၿပီ။ ဒီမတိုင္ခင္ ေရာက္ရွိမႈေတြကလည္း ဒုကၡသည္ အေရအတြက္ကို မျခံဳငံုမိပါဘူး။ ဆိုးဝါးတဲ့ ရာသီဥတု ဒဏ္ေအာက္မွာ အစာေရစာ မဝလင္ဘဲ ဆင္းရဲခ်ဳိ႕ငဲ့စြာ ေနထိုင္ေနရတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံသား တိုင္းရင္း သား စစ္ေျပး ဒုကၡသည္ေတြကိုေတာ့ ကုလသမဂၢက မ်က္ကြယ္ ျပဳထားသလို ျဖစ္ေနပါတယ္။
ထိေရာက္ၿပီး အက်ဳိးရွိႏိုင္တဲ့ ကူညီ ေထာက္ပံ့မႈေတြ လုပ္ဖို႔ မႀကိဳးစားခဲ့ပါဘူး။ ဒုကၡသည္ေတြဆီကို ေထာက္ပံ့မႈေတြ မေရာက္တာ အေၾကာင္းအမ်ဳိးမ်ဳိး ရွိႏိုင္ေပမဲ့ ကုလသမဂၢရဲ႕ တြန္းတြန္း တိုက္တိုက္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ မေတြ႕ရတာ ထင္ရွားပါတယ္။
မစၥရန္ဟီးလီရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဒုတိယ ခရီးစဥ္မွာ ကခ်င္ ဒုကၡသည္စခန္းေတြဆီ မေရာက္ပါဘူး။ ရွမ္းျပည္ေနာက္ ေျမာက္ပိုင္းက ဒုကၡသည္ စခန္းေတြဆီ သြားဖို႔ အစီအစဥ္ရွိေပမဲ့ ဖ်က္သိမ္း ခဲ့ပါတယ္။ တိုက္ပြဲျဖစ္လို႔ ဆိုတဲ့ လံုျခံဳေရး အေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႔ ဖ်က္ခဲ့တာပါ။ ဒါဟာ လံုေလာက္တဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္ မဟုတ္ပါဘူး။
ၿငိမ္းခ်မ္းစ ျပဳေနၿပီျဖစ္တဲ့ ကရင္ျပည္နယ္မွာ ေျမျမွဳပ္မိုင္း ရွင္းလင္းေရးကို အခုခ်ိန္ထိ မလုပ္ႏိုင္ေသးပါဘူး။ ၿပီးခဲ့တဲ့ အခ်ိန္ ေလးႏွစ္တာ ကာလအတြင္း ဘယ္သူကမွ မလုပ္ႏိုင္ေသးတာပါ။ ဒီအတြက္ ကုလသမဂၢက ေျမျမွဳပ္ မိုင္းရွင္းလင္းေရး အျမန္ဆံုး စႏိုင္ေအာင္ တြန္းအားေပး တာမ်ဳိး မရွိပါဘူး။ ဒီအတြက္ အေၾကာင္းျပခ်က္ေတာ့ သူတို႔မွာ ရွိေနမွာပါ။ ဝတ္ေက် တန္းေက် ေျပာဆိုမႈေတြကိုေတာ့ စာ မဖြဲ႕ၾကပါနဲ႔။
ရွမ္းျပည္နယ္မွာ ရွိေနတဲ့ စစ္ေဘး ဒုကၡသည္ေတြ၊ ရွမ္းျပည္နယ္၊ မြန္ျပည္နယ္၊ တနသၤာရီတိုင္း စတဲ့ ေဒသေတြမွာ ကုလသမဂၢ လုပ္မယ္ဆိုရင္ ပီပီျပင္ျပင္ လုပ္လို႔ရတဲ့ လုပ္ငန္းေတြရွိပါတယ္။
ဒါေပမဲ့ ေပၚလြင္တဲ့ ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ဳိး မေတြ႕ရပါဘူး။ လုပ္တာ တခ်ဳိ႕ရွိေပမယ့္ ေဒသခံေတြ လိုအပ္တာကို လုပ္တယ္ ဆိုတာထက္ ပေရာဂ်က္ အျမန္ၿပီးေရး ပံုစံမ်ဳိးပဲ ျဖစ္ေနပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ စိန္ေခၚမႈေတြ၊ လူ႔အခြင့္အေရး ျပႆ နာေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ လက္ရွိ အခ်ိန္ဆိုရင္ ေရြးေကာက္ပြဲကို အာ႐ံုစိုက္ရမယ့္ အခ်ိန္ပါ။
ဒီအတြက္ ဝတ္ေက်တန္းေက် ေျပာဆိုမႈေတြ ရွိေပမယ့္ ထိေရာက္တဲ့ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္မႈ လုပ္ဖို႔ ကုလသမဂၢရဲ႕ တိုက္တြန္းခ်က္ေတြကို ျပန္ၾကည့္ရင္ ဘဂၤါလီ အေရးကပဲ သာသာထိုးထိုး ျဖစ္ေနပါတယ္။
(၁၁)
ဘဂၤါလီကိစၥ တစ္ဖက္ေစာင္းနင္း ႏိုင္တဲ့ ေျပာဆိုမႈေတြရဲ႕ အက်ဳိးဆက္က ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ကုလသမဂၢရဲ႕ ဩဇာ က်ဆင္းလာတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ကုလသမဂၢရဲ႕ ပံုရိပ္ ထိခိုက္လာပါတယ္။ ကုလသမဂၢဆိုတာ ဘဂၤါလီ မ်က္ႏွာကိုပဲ ၾကည့္တဲ့ အဖြဲ႕အစည္းလို ျဖစ္လာၿပီး အေရးပါ အရာေရာက္တဲ့ အခန္းက႑မွာ မရွိေတာ့ပါဘူး။
ဘဂၤါလီကိစၥ တစ္ဖက္ေစာင္းနင္း ႏိုင္တဲ့ ေျပာဆိုမႈေတြရဲ႕ အက်ဳိးဆက္က ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ကုလသမဂၢရဲ႕ ဩဇာ က်ဆင္းလာတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ကုလသမဂၢရဲ႕ ပံုရိပ္ ထိခိုက္လာပါတယ္။ ကုလသမဂၢဆိုတာ ဘဂၤါလီ မ်က္ႏွာကိုပဲ ၾကည့္တဲ့ အဖြဲ႕အစည္းလို ျဖစ္လာၿပီး အေရးပါ အရာေရာက္တဲ့ အခန္းက႑မွာ မရွိေတာ့ပါဘူး။
အခုလက္ရွိ ကုလသမဂၢရဲ႕အေထြေထြ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္က မစၥတာ ဘန္ကီမြန္ ျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕ ရာထူး သက္တမ္းက ၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္မွာ ကုန္ဆံုးပါမယ္။ သူ မတိုင္ခင္ တာဝန္ယူခဲ့တဲ့ မစၥတာ ကိုဖီအာနန္ လက္ထက္မွာ ဘဂၤါလီ အေရး အာ႐ံုစိုက္မႈ အခုခ်ိန္ေလာက္ မျပင္းထန္ပါဘူး။ မစၥတာ ဘန္ကီမြန္ တာဝန္ယူခ်ိန္မွာ သိသိသာသာ ျပင္းထန္လာၿပီး တစ္ဖက္သတ္ က်တဲ့ စြပ္စြဲ ျပစ္တင္မႈေတြလည္း အမ်ားႀကီး ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။
အခု ျမန္မာႏိုင္ငံကို လာခဲ့တဲ့ ကုလသမဂၢရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆိုင္ရာ အထူး ကိုယ္စားလွယ္ မစၥ ရန္ဟီးလီက မစၥတာ ဘန္ကီမြန္လိုပဲ ေတာင္ကိုရီးယား ႏိုင္ငံသား ျဖစ္ပါတယ္။ မစၥ ရန္ဟီးလီ မတိုင္ခင္က ေသာမတ္စ္ အိုေဟး ကြင္တားနား ျဖစ္ၿပီး ဘဂၤါလီ အေရး တစ္ဖက္သတ္ စြပ္စြဲခ်က္ေတြေၾကာင့္ နာမည္ပ်က္ခဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္။
ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ဇူလိုင္မွာ မစၥရန္ဟီးလီ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ပထမဆံုး လာခဲ့ပါတယ္။ ဘဂၤါလီအေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး မွန္ကန္ မွ်တတဲ့ သံုးသပ္ခ်က္ေတြ ထြက္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့ၾကပါတယ္။ လက္ေတြ႕မွာ ျဖစ္မလာဘဲ မစၥတာကြင္တားနား ပံုစံအတိုင္း ဘဂၤါလီအေရးမွာ တစ္ဖက္သတ္ ေကာက္ခ်က္ဆြဲ၊ တြန္းအားေပးတာေတြ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။
ကုလသမဂၢရဲ႕ ဘဂၤါလီ အေရး မီးထိုးေပးမႈေတြက ျမန္မာ-ကုလသမဂၢ ဆက္ဆံေရးကို ထိခိုက္လာပါတယ္။ ဒါတင္ မကပါဘူး။ အခုခ်ိန္မွာ ျမန္မာ-ကုလသမဂၢ ဆက္ဆံေရး သာမကဘဲ ျမန္မာ-ေတာင္ကိုရီးယား ဆက္ဆံေရးကိုပါ ပ်က္ျပားေစႏိုင္တဲ့ ဘက္ကို ဦးတည္လာပါျပီ။
ေသခ်ာတဲ့အခ်က္က ဘဂၤါလီအေရးဟာ ရခိုင္ တိုင္းရင္းသားမ်ား နဲ႔ ဘဂၤါလီ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြၾကားက ျပႆ နာမဟုတ္ဘူး။ ျမန္မာ တစ္ႏိုင္ငံလံုး အမ်ဳိးသားေရးနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ ျပႆ နာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကို ဘယ္သူကမွ လာၿပီး ဖိအားေပးလို႔ မရပါဘူး။
--
